|
 
تابلۆی"گوڵی خەشخاش" شاكارە هونەریە
جیهانیەكەی "ڤان كوخ"، نرخەكەی بە 50 ملیۆن
دۆلار دەخەمڵێندرێ و دووەم جارە دەدزرێ
رائد ئەلعەزاوی- قاهیرە
تایبەت بە سڤیل دەینوسێت
مۆزەخانەی "مەحمود خەلیل" دەكەوێتە نزیك
كەناری رووباری "نیل"، یەكێكە لە گرنگترین
مۆزەخانەكانی "قاهیرە"ی پایتەختی میسر، لەساڵی
1915 بنیاتنراوە، دەروازەی رۆژهەڵاتی
مۆزەخانەكە دەكەوێتە سەر كەناری رووباری نیل،
لەسەر شێوازی "ئارنۆڤەر" پەیكەرە شوشەییەكەی
لەسەرووی دەروازەی كۆشكەكەوە دیمەنێكی جوانی
داوە بە مۆزەخانكە، بەڵام لەرووی رۆژئاوایدا
شێوازێكی كلاسیكی تازەی هەیە، تێكەڵێكە
لەزەخرەفەی جوان و جۆراوجۆر.
لەنهۆمی یەكەم و دووەمی مۆزەخانەكەدا كەرەستە
كۆن و شوێنەواریەكان نمایش كراون، لەنهۆمی
خوارەوەشدا ئیدارەی مۆزەخانەكە و كتێبخانە و
بنكەی زانیاری و هۆڵێكی گەورەشی بۆ
گفتوگۆكردنی توێژینەوەكان تێدایە. مۆزەخانەكە
لەكاتی دامەزرانیەوە تاكو ساڵی 1960 شوێنی
حەوانەوەی خانەوادەی "محەمەد مەحمود خەلیل"
بووە، بارەگایەكیش بووە بۆ كۆمەڵە هونەریەكەی،
بەڵام لەسەر داوای خۆی و راسپاردەی هاوسەرەكەی
لەساڵی 1962 كرا بە مۆزەخانە بەناوی خۆی و
هاوسەرەكەی "ئامیلین هیكتۆر لۆس"ەوە.
مۆزەخانەكە هۆڵێكی درێژی نمایشكردنی تێدایە،
هەرە تازەترین هۆڵی نمایشە لەقاهیرەدا، لەگەڵ
هۆڵێكی تری وانەگوتنەوە، بەتازەترین ئامێری
دەنگی و وەرگێڕانی خێراوە، كە لەیەك كاتدا
دەنگەكان بۆ دوو زمان وەردەگێڕێت. هەر لەوێشدا
فیلمە ڤیدیۆییەكان و تابلۆ رەنگاورەنگەكانی
تێدا نمایش دەكرێت، تابلۆی بەناوبانگی چەندین
هونەرمەندی گەورەی هاوشێوەی "ڤان كوخ"یش
لەخۆدەگرێت.
مەحمود خەلیل سەرۆكی كۆمەڵەی ئارەزوومەندانی
هونەرە جوانەكان بوو، لەساڵی 1924 بەشداری
كردوە لەدامەزراندنی ئەو كۆمەڵەیە، بەرزترین
میدالیا و خەڵاتی فەرەنسیشی بەدەست هێناوە.
ئەو ساڵی 1877 لەدایك بووە و لە 1953 كۆچی
دوایی كردوە.
مۆزەخانەكە نزیكەی 304 تابلۆی 143 وێنەكێشی
تێدایە، لەنێوانیاندا 30 تابلۆی 9 هونەرمەندی
میسریش هەن. هەروەك نزیكەی 50 پەیكەری 14
پەیكەرتاش لەخۆ دەگرێت.
ئەو كۆمەڵە شاكارە فەرەنسیەی لەمۆزەخانەكەدا
هەن، هی هەرە گەورەترین هونەرمەندانی سەدەی
نۆزەدەهەمن، لەنێوانیاندا (رینوار و ڤان كوخ)،
هەرە سەرنجراكێشترینیان تابڵۆی ئەو خانمە
نەناسراوەیە، كە (رینوار) كێشاویەتی، ئەمە
یەكێكە لەپێنج تابلۆی ئەم هونەرمەندە، لەگەڵ
دوو تابلۆی تری سروشتێكی بێدەنگ، كە یەكێكیان
تابلۆی كۆمەڵێك گوڵی دالیایە و ئەوی تریان
فنجانێك چا و هەندێك بەروبوومە.
لەنهۆمی دووەمدا لەهۆڵێكی تایبەتدا تابلۆی
بەناوبانگی "گوڵی خەشخاش"ی هونەرمەند "ڤان
كوخ" نمایش كراوە، ئەو تابلۆیەی لەرووداوێكی
ناڕۆشندا لە 21ی ئەم مانگە لەمۆزەخانەكە دزرا.
سەرەتا خێرا بەرپرسانی وەزارەتی رۆشنبیری
رایانگەیاند، كە تابلۆكە لەدەستی كچ و كوڕێكی
ئیتاڵیدا دۆزراوەتەوە و گێڕدراوەتەوە بۆ
مۆزەخانەكە، بەڵام وەزیری رۆشنبیری "فاروق
حوسنی" هەواڵی دۆزرانەوەی تابلۆكەی رەتكردەوە
و رایگەیاند، كە هێشتا گەڕان بەدوای ئەو
كەسانەی دزیویانە بەردەوامە.
وەزیری رۆشنبیری میسری چەند كاتژمێرێك دوای
رووداوی دزینی تابلۆی "گوڵی خەشخشاش"ی ڤان
كوخ، كە نرخەكەی بە 55 ملیۆن دۆلار مەزەندە
دەكرێت، لە لێدوانێكیدا بۆ (سڤیل) گوتی، كە
ئەو زانیاریانەی لەسەرۆكی بەشی هونەری
شێوەكاری "موحسین شەعلان"ەوە بە دەستی
گەیشتوە، سەبارەت بە دۆزینەوە و گێڕانەوەی ئەو
تابلۆیە، زانیاری دروست و ورد نین و تائێستا
لایەنی تایبەتمەند پشتڕاستی نەكردۆتەوە. فاروق
حوسنی وتیشی "رێوشوێنەكان هێشتا بەردەوامن بۆ
ئاشكراكردنی ئەو دزیەی لەمۆزەخانەی "مەحمود
خەلیل" كراوە".
هەر دوای بڵاوبوونەوەی هەواڵەكە، وەزیری
رۆشنبیری بەرپرسانی مۆزەخانەكە و كەرتی هونەری
شێوەكاری رەوانەی بەردەم لێكۆڵینەوە كرد، خێرا
پەیوەندیشی بەدەزگا ئەمنیەكانەوە كرد، تا
لەهەموو دەروازە ئاویی و وشكانی و ئاسمانیەكان
رێوشوێنی پێویست بگرنەبەر، بۆ رێگرتن
لەدزەپێكردنی ئەو تابلۆیە بۆ دەرەوەی وڵات.
سەرچاوەكان لەمۆزەخانەی ناوبراوەوە ئاماژە
بەوە دەكەن، رۆژی شەممەی رابردوو كە تابلۆكەی
تێدا دزراوە، ژمارەی ئەو كەسانەی سەردانی هۆڵی
تابلۆكەیان كردوە لە 11 كەس تێپەڕ ناكەن،
خەڵكی سەر بە رەگەزنامەی جۆراوجۆر بوونە.
دەشگوترێ كە كوڕ و كچێكی ئیتاڵی لەنێو ئەو
چەند كەسەدا بوونە و تابلۆكەیان لەدەست
گیراوە. ئەوانی تریش گەشتیاری ئیسپانی بوونە و
بەر لەچوونە دەرەوەیان لەمۆزەخانەكە پشكنراون،
بەڵام هیچ شتێكیان پێ نەبووە.
تابلۆی بەناوبانگی "گوڵی خەشخاش"ی هونەرمەندی
گەورە "ڤان كوخ" جارێكی تریش لەساڵی 1978
لەرووداوێكی نادیاردا دزرا، بەڵام هەر زوو
دوای رووداوەكە بە شێوازێكی تەمومژاویتر
گێڕدرایەوە بۆ مۆزەخانەكە. بەهۆی ئەمەشەوە
خەڵكانێك گومان دەكەن، كە ئامانج لەو دزینەی
ئەوكات گۆڕینی تابلۆ راستەقینەكە بووە بە
تابلۆیەكی كۆپیكراو و ساختە، ئەوەی تائێستا
لەمۆزەخانەكە ماوە، تابلۆ راستەقینەكەش
بردراوەتە دەرەوەی وڵات. ساڵی 1988 هەمان
مقۆمقۆ لەبارەی ساختەبوونی ئەو تابلۆیەی
لەمۆزەخانەكە هەیە دروست بوویەوە، كاتێك
نوسەری ناوسراو "یوسف ئیدریس" لەرۆژنامەی
"ئەلئەهرام" گوتی كە ئەو كۆپیەی تابلۆكە، كە
لەمۆزەخانەكە هەیە ساختەیە و راستەقینە نیە.
بەرپرسێكی پۆلیس بەهای تابلۆكەی بەبڕی 50
ملیۆن دۆلار خەمڵاند، گوتیشی كە ئێستا پۆلیس
خەریكی تەماشاكردنەوەی ئەو كاسێتە ڤیدیۆیانەن،
كە كامێراكانی چاودێری تۆماریان كردون، لەگەڵ
هەڵگرتنی پەنجەمۆرەكان لەشوێنەكە. تەنیا چەند
كاتژمێرێكی كەمیش دوای دزرانی تابلۆكە،
لەباخچەی مۆزەخانەكەشدا پەیكەرەكەی "كیوبید"یش
شكێنراوە، ئەو پەیكەرەی شارەزایان نرخەكەی بە
بڕەپارەیەكی زۆر دەخەمڵێنن. پەیكەرەكە
كەوتبۆوە سەر زەوی و ببوو بەدوو پارچە،
كارمەندانی مۆزەخانەكە لەدەوری پەیكەرە
شكاوەكە كۆببوونەوە و خەمی قوڵ لەرووخساری
هەموویاندا هەستی پێدەكرا. یەكێك
لەكارمەندەكانی مۆزەخانەكە بۆ (سڤیل) وتی "هەر
دوای بەڵای دزینی تابلۆكە، بەڵایەكی ترمان
بەسەرهات، كە شكانی ئەو پەیكەرە هونەریە
بەنرخە بوو".
مۆزەخانەی ناوبراو 43 كامێرای چاودێری لێیە،
ئەو رۆژەی دزیەكەی تێدا كراوە 36 كامێرایان
لەكاركەوتبوون، هەموو ئامێرەكانی
ئاگاداركردنەوەكەش لەكاركەوتبوون، تەنانەت
یەكێكیشیان كاری نەكردوە.
|
