سڤیل: رائد ئەلعەزاوی – ئەلقاهیرە

هونەرمەند (مستەفا شەعبان) یەكێكە لەو ئەستێرە لاوانەی بواری هونەری، كە بەكارەكانی جێپەنجەی دیاری لەبواری سینەمای میسری جێهێشتووە، لەوەتەی دەركەوتنی لەفیلمی "ئەلقوبتان" تا ئەو كاتەی گەورە دەرهێنەری جیهانی (یوسف شاهین) بۆ فیلمی (سكوت حنصور) هەڵیبژارد. رەنگە ئەو رۆڵە گەورەیەی لەزنجیرەی (ئەلعەمیل 1001) بینی، دەسپێكی كارە تەلەفیزیۆنە سەركەوتووەكانی بووبێت. هەروەها لە زنجیرەی حاجی متوەلی رۆڵی كوڕە گەورەی حاجی متوەلی بینی، (كە ئیستا لە هەولێر لەتەلەفزیۆنی گەلی كوردستان دۆبلاجی زمانی كوردی كراوە). لەرەمەزانی ئەمساڵیشدا مستەفا زنجیرەی (ئەلعار) پێشكەش دەكات، كە هەمان ناوی ئەو فیلمە سینەماییە میسریەیە، كە لەساڵی 1984 دەرهێنرا و هەریەكە لە (نوری شەریف) و (مەحمود عەبدولعەزیز) و (حوسێن فەهمی) و (بوسی) بەشدارییان تێدا كرد.
گۆڤاری سڤیل لەدەرفەتێكدا بە دیداری هونەرمەند مستەفا شەعبان گەیشت، ئەو بەگەرمی پێشوازی لە گۆڤارەكەمان و خوێنەرانی لەخەڵكی كوردستان كرد، جەختیشی لەوە كردەوە، كە زۆر حەز دەكات لەنزیكترین دەرفەتدا سەردانی كوردستان بكات، چاوی بەهەوادارانی خۆی بكەوێت و دراما و سینەمای كوردی ببینێت.
 

سڤیل: بۆچی حەزتكرد جارێكی تر لەزنجیرەیەكی تەلەفزیۆنیدا هەمان فیلمی (ئەلعار)ی نوری شەریف بەهەمان ناوەوە دووبارە بكەیتەوە؟
مستەفا شەعبان: ئەو زنجیرەیە تەواو جیاوازە لەفیلمەكە، چەند بیرۆكەیەكی تازەی تێدایە، بەتەواوی رووداوەكانیەوە جیاوازە لەفیلمەكە، هەروەك شێوازی نوسینەوەی زنجیرەكە سەرنجی راكێشام، كاتێك ئەڵقە سەرەتاییەكانی زنجیرەكەم خوێندەوە. فیلمەكەش هەمان كەسایەتی و هەمان خانەوادەن، بۆیە ناكرێ بەراورد لەنێوان ئەم دوو كارەدا بكرێت.
سڤیل: بۆ حەز ناكەیت ئەو بەراوردە بكرێت؟
مستەفا شەعبان: من گوتم زنجیرە تەلەفزیۆنیەكە بە تەواوەتی لەفیلمەكە جیاوازە، تەواوكەری ئەوە، هەروەك ناشكرێت بەراوردی نێون من و (نوری شەریف)یش بكرێت، چونكە من قوتابی قوتابخانەی هونەری نوری شەریفم.
سڤیل: پێتوایە پەیامی زنجیرە تەلەفزیۆنیەكە جیاوازە لەپەیامی فیلمە سینەماییەكە؟
مستەفا شەعبان: پێموایە جارێ زووە باس لەهەموو وردەكارییەكانی زنجیرە تەلەفزیۆنیەكە بكەم، بەڵام دەتوانم بڵێم كە بۆ من چێژی زۆر لەبینی رۆڵەكەی خۆم لە زنجیرەكە دایە، چونكە بابەتی زنجیرەكە داهێنانێكی راستەقینەی تێدایە، هەروەك دەشتوانم بڵێم ئەو كارە موفاجەئەیەكی راستەقینەیە لەبواری نوسینی سیناریۆدا، ئەمەش كاری سیناریۆنوس (ئەحمەد مەحمود ئەبو زەید)ە كوڕی سیناریۆنوسی گەورە (مەحمود ئەبو زەید) كە فیلمەكە سینەماییەكەی پێشووی نوسیوە.
سڤیل: لەم ماوانەی دواییدا زۆر باس لەناكۆكیەكانی نێوان تۆ و (ئەحمەد رزق) دەكرێت؟
مستەفا شەعبان: ئەمانە قسەی بێ بنەمان، لەنێوان هیچ كام لەئەندامانی تیمەكە هیچ جۆرە ناكۆكیەك نیە، بەو كەسانەی ئەو جۆرە پڕوپاگەندانە بڵاو دەكەنەوە دەڵێم، دەستتان ماچ دەكەین وازمان لێ بێنن كارەكەمان بكەین. منیش لەیەكێك لەرۆژنامەكاندا هەواڵی بوونی ئەو ناكۆكیانەم خوێندەوە، ئەوكات من خەریكی یاری (پلەی ستەیشن) بووم لەگەڵ (ئەحمەد رزق) لەماڵەكەی خۆمدا، هەردووكمان پێكەوە بەهەواڵەكە پێكەنین. ئەحمە كەسێكی زۆر نزیكە لەمنەوە، گەر وا دابنێین كە ناكۆكیشمان هەبێت، بەڵام لەبارەی زنجیرە تەلەفزیۆنیەكەوە، هەردووكمان دەزانین كە كاری زۆری دەوێت و دەبێ كاری باشی بۆ بكەین.
سڤیل: هەواڵێك بڵاوكرایەوە، كە تۆ بەهۆی بوونی كێشە لەسەر ئەو بڕە پارەیەی لەبەرامبەر كارە هونەریەكە وەرتگرتووە، زنجیرەی (اغتیال شمس)ت بۆ (مەجدی ئەبو عەمیرە) جێهێشتووە؟
مستەفا شەعبان: بەخوا باسی كرێ و پارەمان هەر نەكردوە، بەڵام من جارێك چاوم پێیان كەوت و خۆم لە رۆڵی زنجیرە تەلەفزیۆنیەكەدا نەبینیەوە، بۆیە داوای لێبوردنم لێكردن و بەشداریم نەكرد.
سڤیل: ئەی لەزنجیرەی (رجل لهژا الزمان)ی (ئەنعام محەمەد عەلی) بەراستی دوورخرایەوە وەك باس دەكرێت؟
مستەفا شەعبان: ئەوە قسەی رۆژنامەكانە، دوورخستنەوە مانای چیە؟ من چاوم بەخانمە دەرهێنەرەی گەورە (ئەنعام محەمەد) كەوت، كاتێك سیناریۆی ئەو زنجیرەیەی دەنوسیەوە، كە چیرۆكی زانای گەورەی میسری (مستەفا مشرفە)یە، ئەو گوتی بانگت دەكەم بۆ ئەو كارە هونەریە. پاشان من بەسەردان چووم بۆ (بەیروت)، ئەویش دەیەویست دەست بەزنجیرەكە بكات، من دواكەوتم و رۆڵەكە بەهاوڕێیەكی ترم سپێردرا. نایشارمەوە كە زۆر حەزم كردوە لەگەڵ ئەو خانمە دەرهێنەرە گەورەیە كار بكەم، چونكە ئەو ناوێكی دیار و مامۆستایەكی گەورەیە لەجیهانی درامای تەلەفزیۆنیدا، ئەویش هەمان حەزی هەبوو كە من كاری لەگەڵ بكەم. بۆیە من چاوم بەهیچ كەس نەكەوتووە لەوەتەی بەرهەمهێنانی ئەو زنجیرەیەوە، تا بڵێن دوورخراومەتەوە، هەر لە (بەیروت)یش بووم كە رێكەوتن لەبارەی زنجیرەی (ئەلعار)ەوە كرا.
سڤیل: چۆن بوو لەم ماوانەی دواییدا بیرۆكەی پێشكەشكردنی بەرنامەی (1 چد 1000) لات دروست بوو؟
مستەفا شەعبان: من ئەزموونێكی باشم هەبوو لەماوەی كاركردن لەگەڵ كۆمپانیای جیهانی (ئاندی مۆڵ)، ئەو بەرنامەیە بەچەند كۆپیەكی جیهانی وەك ئیتاڵی و ئینگلیزی و روسی و فەرەنسی پێشكەش دەكرا، ئەوان بەدوای كەسێكدا دەگەڕان بەزمانی عەرەبی پێشكەشی بكات، ئەوەبوو منیان هەڵبژارد، منیش زۆر خۆشحاڵ بووم، چونكە سوودی زۆرم لەمامەڵەكردن لەگەڵ ئەو كۆمپانیا خاوەن ئەزموونە گەورەیەدا بینی، كە لەبواری راگەیاندندا هەیبوو. هەروەك من كە كۆپی سەرەكی بەرنامەكەم بەزمانی ئینگلیزی و ئیتاڵی بینی، زۆر خۆشحاڵ بووم، چونكە هەم نواندن و هەم كاری بیركردنەوە و زیرەكانەی تێداببوو، ئەمە هانیدام بەرنامەكە پێشكەش بكەم.
سڤیل: بۆچی لەم دواییانە چوویتە دەر لە بەرنامەكە و گوتت بەرنامەی (ئاڵـتوك شۆ) لە جیهانی عەرەبی لەگیانەڵا دایە؟
مستەفا شەعبان: بۆ خاتری خوا ئەو قسانە بەسە، من شتی وام نەگوتوە، من گوتم بەرامەی ئاڵتوك شۆ لەمیسر وەك نەریت و رووداوێكی رۆژانەی لێهاتووە، زیاتر لەوەی بەرنامەیەك بێت، گوتوشمە بەرنامەیەكی جیهانیە بەڵام من ناتوانم پێشكەشی بكەم، چونكە ئەو بەرنامەیە پێویستی بە پێشكەشكارێك هەیە مواسەفاتی تایبەت و بەهرەیەكی دیاریكراوی هەبێت، كە زۆر لەخەڵكی نیانە، من نەمگوتوە بەرنامەكە لەگیانەڵا دایە.
سڤیل: چی تازە لەفیلمی (ئەلوەتەر)دا هەیە، كە لەم دواییانە وێنەگرتنەكەی تەواو بووە؟
مستەفا شەعبان: ئەوەی لە فیلمەكەدا هەیە بەرای من حاڵەتێكی تازەیە لەسینەمای میسریدا، جا لەئاستی نوسین، یا نواندن، یا دەرهێناندا بێت. لەوێدا من تەواو جیاواز دەردەكەوم، (غادە عادل) و (ئەحمەد ئەلسەعدی) و (ئاروی جەودە) بەهەمان شێوە. من گرەو دەكەم كاتێك فیلمەكە دەبینی سەرت سوڕدەمێنێ كە بزانی لەدەرهێنانی (مەجدی ئەلەهواری)یە گەر پێشتر نەتزانیبێت.
سڤیل: تۆ باسی فیلمەكەت كرد بەڵام باسی رۆڵی خۆتت نەكرد؟
مستەفا شەعبان: هێشتا وردەكاریەكانی فیلمەكە بەنهێنی ماونەتەوە، بەڵام پێت دەڵێم من رۆڵێكی تەواو تازە دەگێڕم، رۆڵی گەنجێك كە توشی جۆرێك لەنەخۆشی پێست بووە.
سڤیل: ماوەی وێنەگرتنی فیلمەكە كە نزیكەی دوو ساڵی خایاند، توشی جۆرێك لەدوودڵی و بێزاری نەكردی؟
مستەفا شەعبان: دوودڵی و بێزاری نا، بەڵام من بارودۆخم جێگیر نەبوو، چونكە ئەو كەسایەتیە بارودۆخێكی میزاجی و سەختی هەبوو، زۆربەی كاتەكان خەریكی بیركردنەوە بووم لێی، ئەمە لەرووی مێشك و بیركردنەوەوە هیلاكی كردم. ماوەیەكیش وێنەگرتنی فیلمەكە وەستێندرا، چونكە دەمانەویست چەند دیمەنێكی فیلمەكە لەكاتی باران و شەقامی تەڕبوو بەباران بگرین. هەروەك بەشێك لە وەستانەكەش بەهۆی دەرهێنانی فیلمی (زی ما نحلم بیە) بوو.
سڤیل: دوو ساڵ لەسینەما دابڕایت، كاتێك بڕیاری گەڕانەوەت دا هەستت بە خەمباری نەكرد؟
مستەفا شەعبان: من لەسینەما دانەبڕابووم، چونكە ماوەی دوو ساڵەكە خەریكی وێنەگرتنی فیلمی (ئەلوەتەر) بووین، مەگەر ئەمە مانەوە نیە لەسینەما؟
سڤیل: دوور لەهونەر، تۆ یەكێكیت لەو ئەستێرانەی زۆر پڕوپاگەندەت لەبارەوە دەكرێت، ئەمە بێزارت ناكات؟
مستەفا شەعبان: هەرگیز، چونكە من وانەیەكی گرنگ لە (یوسف شاهین)ەوە فێربووم، ئەویش كاتێك پڕوپاگەندەیەك لەبارەتەوە بڵاو دەكرێتەوە، هەرگیز ئاوڕی لێ مەدەوە و هەمیشە پێبكەنە و بێدەنگ بە و لەبیر خۆتی بەرەوە، تا بتوانیت بەردەوام بیت لەسەر كارەكەت.
سڤیل: لەم دواییانەدا پڕوپاگەندە لەبارەی خۆشەویستی و هاوسەرگیری تۆوە درێژەی زۆری كێشا؟
مستەفا شەعبان: خۆشەویستی و هاوسەرگیری قسمەتە، تا ئێستاش نەگەیشتوومەتە ئەو كچەی مەبەستم بووە، بۆیە ئەو بابەتە جارێ لای من دواخراوە.
سڤیل: بەڵام دەگوترێ ئێستا تۆ لەپەیوەندیەكی خۆشەویستی دایت لەگەڵ خانمە هونەرمەندێكی میللی؟
مستەفا شەعبان: (بە پێكەنینەوە) نا ئەمە راست نیە، بەڵام هەست دەكەم لەو نزیكانە كەسێكم خۆش دەوێت، هەمیشەش هەستی من راستگۆ بووە.
سڤیل: تۆ دەزانی ئەم گفتوگۆیەی نێوانمان بۆ گۆڤارێكە كە بەزمانی كوردی دەردەچێت؟
مستەفا شەعبان: بەڵێ زۆریش خۆشحاڵم كە هەوادارم لەنێو خەڵكی كوردستانی عێراقدا هەیە، من زۆر حەز دەكەم لەنزیكترین دەرفەتدا سەردانی هەرێمی كوردستان بكەم و چاوم بەهەوادارانی خۆم بكەوێت و لە نزیكەوە دراما و سینەمای كوردی ببینم.
سڤیل: مستەفا شەعبان لەچی پەشیمانە؟
مستەفا شەعبان: سوپاس بۆ خوا لەهیچ شتێك پەشیمان نیم، بڕیاری هەر شتێكیش بدەم ئەنجامی دەدەم، هەر كارێكی هونەری تازەشم ئەنجام دابێت، بۆ كاری دواتر هەوڵی بەرەوپێشچوونی زیاترم داوە، بە جۆرێك كە بەهایەكی هونەری زیاتری هەبێت، نەوەك تەنیا كارێكی ئاسایی بێت و بەس.