سڤیل: هێمن شوانی

دكتۆرە نەرمین تەها مستەفا پسپۆڕی نەشتەرگەریی گشتیی لەنەخۆشخانەی هەولێری فێركاری، لەدیمانەیەكدا لەگەڵ (سڤیل) باس لەشێرپەنجەی مەمك و نیشانەكانی و رێگرییەكانی دەكات و روونی دەكاتەوە، "تەنیا 5%ـی نەخۆشی شێرپەنجە هۆكاری بۆماوەیی هەیە".
دكتۆرە نەرمین تەها مستەفا پسپۆڕی نەشتەرگەریی گشتی (دكتۆرا) دەرچووی ساڵی 1995- 1996 لەزانكۆی سەڵاحەدین-كۆلێژی پزیشكی لەساڵی 2006، دكتۆرای لەنەشتەرگەریی گشتی لەخەرتوم لەوڵاتی سودان تەواو كردووە، ئەو لەسەرەتادا باس لە هۆكارەكانی شێرپەنجەی مەمك كرد و گوتی "تائێستا 100% نەزاندراوە، چونكە تەنیا رێژەیەكی كەم لەشێرپەنجەی مەمك هۆكاری بۆماوەییان هەیە، ئەویش تەنیا 5%ـی ئەم نەخۆشییە دەگرێتەوە، كەواتە ناتوانین بڵێین بۆماوەییە و هۆكارەكانی دیكەی پێی دەگوترێت هۆكاری ئامادەباشی، واتا هەندێك هۆكار هەن، یارمەتیدەرن بۆئەوەی كەسەكە تووشی ئەم نەخۆشیە بێت، بەزۆریش رەگەزی مێینە تووش دێت، چونكە تا 100 ئافرەت تووشی ئەم نەخۆشیە دەبێت، تەنیا1 پیاو تووش دەبێت، هۆكارەكەشی دەگەڕێتەوە بۆ شانەكانی مەمك لەپیاودا، كە پوكاوەیە و گۆڕانكاری كەم بەسەر دادێت و كاریگەری هۆرمۆنیشی لەسەر نییە، وەك ئەوەی لەئافرەتدا هەیە". جا لەو هۆكارەش دكتۆرە نەرمین پێیوابوو كە بۆ تووش بوون بە شێرپەنجەی مەمك تەمەنیش هۆكارێكی كاریگەرە.
هەر نەخۆشیەك نیشانەی تایبەتی خۆی هەیە، نەرمین تەها نیشانەكانی شێرپەنجەی مەمكی ژمارد و گوتی "زەقترین نیشانە دروستبوونی گرێیە، جا ئەو گرێیە چ لەمەمك بێت، یان لەژێر باڵ بێت، جیاوازی نییە، چونكە بەشێك لەمەمك لەژێر باڵدایە، كە پێی دەڵێین كلكی مەمك، ئەو گرێیەش كە دروست دەبێت، مەرج نییە شێرپەنجە بێت، چونكە دەبێت پشكنینی بۆ بكرێت، دواتر بڕیاری لەسەر دەدرێت. لەنیشانەكانیشی وەك لاوازی و بێهێزی و كەمخواردن و هەندێك نیشانەی تەشەنەكردن، وەكو خاڵخاڵبوونی پێست، یان هاتنی خوێن لەگۆی مەمك و بەقوڵداچوونی. ئەمانە نیشانەن".
وەك ئەو پیشپۆرە دیاری كرد، نەخۆشی شێرپەنجەی مەمك ماوەیەكی دیاریكراوی نییە "ئەم نەخۆشییە تا تەشەنە نەكات، نازاندرێت چەندە، چونكە نەخۆش هەیە بەماوەی مانگێك تەندروستی زۆر خراپ دەبێت، نەخۆشیش هەیە بەماوەی ساڵێك، كەواتە نمرەی نەخۆشییەكە بەزەرعی نەسیجی بەدیار دەكەوێت، ئەوكات دەتوانین هەڵسەنگاندنێكی رەمەكیانەی بكەین، ئاخۆ ئەم نەخۆشییە چەند دەمێنێتەوە".
دكتۆرە نەرمین ئاماژە بە هیچ ئامارێكی فەرمی ناكات، لەگەڵ ئەوەشدا پێیواییە كە ئەو نەخۆشیە لەكوردستاندا روو لەزیادبوونە، دكتۆرە نەرمین تەها گوتی "من ناتوانم لەجیاتی حكومەت بیڵێم، چونكە ئەوە دەبێت حكومەت بڵاوی بكاتەوە، بەڵام لەجیهاندا ڕێژەی لەزیادبووندایە. لەسەرژمێری ساڵی 2002 لەئەمریكادا لە هەر 8 ئافرەت 1 ئافرەت تووش دەبێت، لەكوردستانیش بەڕێژەیەكی بەرچاو لەزیادبووندایە، وەكو سەرژمێری حكومی نا، بەڵام وەكو نەخۆش زۆر بەتیژی رێژەكە لەزیادبووندایە. من وەكو خۆم هەفتانە نزیكەی 3 نەخۆش دەبینم، ئەوە جگە لەدكتۆرەكانی دیكە".
ئەو دكتۆرەیە پێیوابوو نەشتەرگەری چارەسەری شێرپەنجەی مەمك ناكات، هەر دەمیش گوتراوە خۆپاراستن لە چارەسەركردن باشترە، لەبارەی خۆپاراستنیشەوە نەرمین گوتی "نابێت پاش ئەم نەخۆشییە بەهیچ شێوەیەك ئافرەت نە سك بكات و نە شیر بدات، ئەگەر ئەو ئافرەتەش لەباری سكپڕیدا بوون، ئەوكات ئەگەر لەكۆتایی مانگەكانیدا بوو، ئەوا كۆرپەكەی بۆ دەردەهێنین، ئەگەر منداڵەكەشی تازە بەسكی كەوتبێت، ئەوا دەبێت لەبار ببردرێت، بۆئەوەی كۆتایی بەسكەكەی بێت". دوای ئەو قسانەشی بە وردی هاتە سەر هەنگاوەكانی خۆ پاراستن و گوتی "خۆپاراستن بەسێ ڕێگا دەكرێ، ڕێگای یەكەم پشكنینی بەردەوام، واتا ئەگەر كەسەكە هیچ نەخۆشیشی نەبێت، پێویستە مانگانە یان ساڵی جارێك، بەلایەنی كەم بۆ پشكنینی مەمك سەردانی دكتۆر بكات. رێگای دووەم گرتنی ئەشیعەی مەمكە، كە پێی دەڵێن (مەمۆگڕام) ئەمەش بۆ ئەو كەسانەی لە 35 ساڵی گەورەترن، چونكە ئەگەر نەخۆشییەكی زۆر زوو هەبێت، ئەوا دەبینرێتەوە. سێیەم رێگاش پشكنین لەلایەن نەخۆشەكەوە مانگانە جارێك، وەك سەیركردنی سینگی یان بن هەردوو باڵی، تا بزانرێت چ گرێیەكی بچووك هەیە".