|
سڤیل: رزگار رەزا چوچانی - سوید
حوسەین خەلێقی، خاوەن بڕوانامەی دوكتۆرایە
لەبواری فەلسەفەدا. 11 ساڵ ئەندامی كۆمیتەی
ناوەندی حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران
بووە. وەك بەردەوام دەبێژێ سی ساڵە هەڵوەدای
ئازادی نەتەوە و خاكی پیرۆزی كوردستانە.
زۆرتر لە 24 بەرهەمی چاپكراوی هەیە و دەیان
بەرهەمی نوسراوی دیكەشی ئامادەن. سەرۆكی
ئەنیستیتۆی كوردە لەسوید، لەم دیمانەیەدا
لەگەڵ (سڤیل) لەپەیوەندییەكانی نێوان مستەفا
بارزانی و قازی موحەممەدی پێشەوا دەدوێت و
وەڵامی قانعی فەرد دەداتەوە.
دكتۆر خەلێقی لەسەرەتای قسەكانیدا بۆ (سڤیل) و
لەبارەی سودوەرگرتن لەئەرشیفی ئەو لایەنانەی
دەستیان هەبووە لەدابەشبوونی كوردستان و
داگیركەرانی ئەو وڵاتە كە قانعی فەرد پشتیان
پێ دەبەستێت و دەیانگەیەنێتە خوێنەری كورد،
دەڵێت "ئایا دەكرێت سود لەو ئەرشیفی ئەو
لایەنانە وەربگرین؟ من دەڵێم هەم ئا و هەم
نا! ئا، چونكە بێگانە هەندێك خاڵی لاوازی
كورد یان سیاسەتوانانی كورد ئاشكرا دەكا، كە
دۆست نایاننووسێ. نا، چونكە نەیاری مافی كورد،
زۆرجار خۆی لە نووسینی خاڵە بەهێزەكانی
گوڕەپانی سیاسەتی كوردی، دەپارێزێ. ئاكام:
كەوابوو، تاكێ و بە چ مەبەستێك، لەو
سەرچاوانە كەڵك وەربگرێ. دەبێت هۆشیارانە
كاریان لەسەربكرێت".
شارەزایانی مێژوو، جا چ بیانی بێت، چ كورد،
ئاماژەیان بەوە كردووە، كاتێك بارزانی بەرەو
رۆژهەڵاتی كوردستان چووە، بەخۆی و هێزی شۆڕشی
1943-1945 بارزانەوە لەشەڕدا بووە لەگەل
ئینگلیز و كوردە خیانەتكارەكان و حكومەتی
ئەوكاتی عێراق، بەڵام قانعی فەرد بەسودوەرگرتن
لەنامەیەكی نوێنەری ئینگلیز ئەوەی خستۆتەروو
كە بۆ تێكدانی كۆماری كوردستان بارزانی و
هێزەكەی بەرەو رۆژهەڵات چوون و لەكاتێكدا شتێك
بەناوی كۆماری كوردستان بوونی نەبووە لەوكاتە
و هەندێ لێدوانی ساواكەكانیشی بەكارهێناوە بۆ
هەمان بابەت، دكتۆر حوسەین خەلێقی ئەو
زانیارییانە بەتوندی رەتكردەوە و گوتی "مێژوو
سەلماندوویەتی كە نەمر بارزانی، بەهۆی
گوشاری دەوڵەتی ئینگلیز، ئەویش بە پشتیوانی
خۆفرۆشە كوردەكانی دەوروبەری، ناچاربوو
پەنابەرێتە بەر بەشێكی دیكە لە خاكی كوردستان.
بە جۆرێك ئەو بە زەینیدا نەدەهات، خەڵكی
ئەوبەشە لەرۆژهەڵاتی كوردستان، لەوبوارەدا،
چارەنووسی خۆی بە دەستەوە دەگرێ. ئەو وتەی
ئێوە كە "بارزانیەكان پێش پێكهاتنی كۆماری
كوردستان، گەیشتنە ناوچەكە (شنۆ)"، بە
نووسینی شەهیدی نەمر دوكتۆر قاسملو، پشتڕاست
دەكرێتەوە (بڕوانە چل ساڵ خەبات،ل80). گەیشتنی
ئەو لەشكرە بە مەردی فێر و لەململانێدا شێرەی
بارزانییەكان بۆ كۆماری دواتر پێكهاتوو،
دەرفەتێكی زێڕین بوو بۆ پتەوكردنی بناخەكانی
سوپای نەتەوەیی، كە پێكهاتنی پێویستییەكی حاشا
هەڵنەگربوو. هەربۆیە، لەلایەن كۆمارەوە و
دیارە بە پەسندكردنی پێشەوا، پلەی "ژەنەڕاڵی"
درا بە مەلامستەفای نەمر و كرا بە فەرماندەی
هێزی پێشمەرگەی كوردستان. ئەم هەڵكەوتە، ئەو
پەیامەشی لەگەڵ خۆ هەڵگرتبوو كە كۆماری
كوردستان، نموونەی ئازادی هەموو خەڵكی
كوردستانە. بێجگە لەوە، كام هۆشی نانەخۆش ئەوە
دەسەلمێنێ، بارزانی كە لە باشوور دەرەتانی
مانەوەی نەمابوو و بە دژواری توانیبووی خۆی بە
دەست دوژمنەوە رزگار بكا و تازە كەوتبووە سەر
دەسكەوتێكی زێڕین و دەرەتانی مەردی نواندنی بۆ
پەیدا ببوو، بۆتێكدانی كۆمار هەنگاو بنێ؟!
ئەوجۆرە تێڕوانینە، تەنیا لە مێشكە نەخۆش و
راسپێردراوەكاندا هێلانە دەكەن. تەنیا ئەو
مێشكانە دەبنە باڵەخانەی بیرێكی لەو چەشنە.
تازە ئەگەر وەها بوایە، بۆ بارزانی پاداشتی
ئەو خزمەتەی لە ئینگلیس وەرنەگرت و بێجگە
لەوە دواتر و پاش روخانی كۆمار، هەم عێراق و
ئێران و هەم توركییە، بە گەلەكۆمە ویستیان
ریشەی لە بن دەربێنن و بەهۆی قارەمانییەكی
بێوێنە كە لە خۆی و هاوڕێیانیدا هەبوو، بەو
جۆرە كە هەموو ئاگادارین، خۆی گەیاندە سنووری
ئازەربایجانی سۆڤیەتی پێشوو، نەك ئینگلیزی
بەرپرسیاری عێراقی ئەوكات".
هەر لەدیمانە رۆژنامەوانییەكەی قانع دا بەپشت
بەستن بە وتەی پەژمانی ساواكی ئەوەی خستۆتەروو
كە بارزانی لە دژی قازی محەمەدی پێشەوا بووە،
بەڵام خەلیقی كە پیاوێكی ئاگاداری مێژووی
كوردە، ئەوە دەخاتە روو كە نێوانی بارزانی و
قازی پەیوەندییەكی برایانە بووە و دەڵێت "عیسا
پەژمانەكان، یان باشترە بێژین "كوردفرۆشەكان و
نۆكەرەكانی بێگانە"، نە تەنیا گوتەكانیان،
لەو پێوەندییەدا، بەڵگە نییە، بەڵكو بێجگە
لەبەڕێوەبردنی ئەركی ناپیرۆزیان دژ بەشوڕشی
ئەیلول و ئەوانی تر، بۆ ئەوەی دوارۆژیش ژاری
پشتكردن لەبەرژەوەندی نەتەوەكەیان بڕژێنن،
بابەتی ناراستی وەها تۆمار دەكەن!
بەڕێوەبەرانی كۆمار بە هاتنی بارزانییەكان شاد
بوون. پێوەندی نێوان ئەو نەمرانە (بارزانی و
پێشەوا)، لەرادەبەدەر برایانە بوو، چونكە
بارزانی دەیزانی، پێشەوا بۆ ئەو پلە
لێوەشاوەیە و ناشگونجێ ئەو لەجێگای پێشەوا
دابندرێ. هەر بۆیە رێزێكی تەواوی لە پێشەوا
دەگرت و بارزانیش لای پێشەوا، وەك فریشتەی
نەجات لە قەڵەم دەدرا. كاتێك كۆمار تێك چوو،
بارزانی پێشنیاری بە پێشەواكرد، پێكەوە بەرەو
سۆڤییەت بڕۆن و پێشەوا پەسندی نەكرد و گوتی،
من خەڵكەكەم بەجێی ناهێڵم. كاتێكیش خرایە
بەندیخانە، بارزانی پەیامی بۆ نارد، دەتوانم
لەوێ بیهێنمە دەرەوە، ئەگەر رێگا دەدا، با
دەستبەكاربم، پێشەوا ئەوەشی پەسند نەكرد. بۆ
هەموو ئەوانە بەڵگە هەیە".
خەلێقی هەڵگری بڕوانامەی دكتۆرا لە فەلسەفە و
ئەو پیاوەی كە بەلێدوان و قسەكانیدا زۆر لەسەر
پرسی نەتەوەی كورد دەوەستێ، لەوەڵامی ئەو
قسەیەی عیرفان فەرد كە دەڵێت "خەڵك تكایان لە
بارزانی كردووە بە شەڕە تەقە قازی محەممەد
رزگار بكات، ئەو وتویەتی كاری من نییە و لە
دەشتی مهاباد چووبوە دەرێ". بۆ (سڤیل) گوتی
"دوژمنانی ئازادی خاك و نەتەوەكەمان، چاویلكەی
رەشیان ناوەتە بەر چاوی عیرفانەوە
لەومەیدانەدا دەبینی هەموو پەسندكراوەكانی
مێژووی هاوچەرخی ئێمە بەراوەژوو دەخوێنێتەوە!
وەك گوتم، تەنانەت دوای بەندكردنی پێشەوا،
بارزانی بە راسپاردن، پیشنیاری پێدەكا
رێگابدا من ئازادی بكەم، كەچی عیرفان وای
دەخوێنێتەوە و ئەوەش مایەی نیگەرانی و
گومانە".
خەلێقی هەر لەو دیمانەیەی (سڤیل)دا بە ڕەخنەوە
لە ئەدای راگەیاندنەكانی كورد دوا و لەمەڕ
ئازادی رۆژنامەوانی و دەستبردن بۆ سەروەرییە
مێژوییەكان ئەوەشی خستەروو كە "ئازادی
رۆژنامەوانی هیچ پێوەندییەكی بە هێرشبردن بۆ
سەر نرخ و سەروەری شوڕەسوارانی رێگای ئازادی
نیە و تەنیا دەتوانین بێژین هاندانی و
دەمچەوركردن و خاڵیكردنی مێشك لە ویژدان و
هەستكردن بە بەرپرسایەتی لە بەرانبەر مافی
كۆمەڵانی خەڵكی كوردستان، لە لایەن نەیارانی
سەربەرزی رۆڵەكانی نەتەوەكەمان، لەو
پێوەندییەدا، دەوری هەیە. بەداخەوە هەندێك
كەس متمانە بەو كەسانە دەكەن و دەیانكەنە
ژیرلەی بەرماڵی خۆیان و ئەركی گەورە دەخەنە
سەرشانیان و پارە و یارمەتی میناكیشیان
دەدەنێ!".
|
