سڤیل: هەڵۆ مەرگەیی

بریاری ریفراندۆمێكی سەرتاسەری هەیە لەسەر هەمواركردنەوەی دەستوری توركیا لەو وڵاتەدا، ئەم هەواڵە لەنێو كایە سیاسی و حیزبەكانی توركیادا را و بۆچوونی جودای دروستكردووە، تەنانەت كوردەكانی توركیاش بوونەتە دوو بەشەوە لەبەردەم قبوڵكردن و نەكردنی هەمواركردنەوەی دەستور. لیرەدا را و دیدی Pkk لەزاری موراد قەرەیلان دەخەینە روو.
موراد قەرەیلان سەرۆكی كۆنسەی بەڕێوەبەرایەتی كۆما جڤاكێن كوردستان سیستەمی (خۆبەڕێوەبردنی دیموكراتیكی) وەكو تاكە فۆرمۆلەی چارەسەری پرسی كورد ناودێر دەكا، ئەو سەبارەت بەو چەمكە دەڵێت "خۆبەڕێوەبردنی دیموكراتیك تەنیا رێگاچارە نیە بۆ ئێمە، لەهەمانكاتدا رێگەچارەی زۆر لەرێكخراوە دیموكراتیكەكانی كوردیشە. ئەو گۆڕانكارییەی دەستووری بنچینەیی گەلی كورد ناگرێتەوە. وەكو پەیمانی لۆزان هیچ حیسابێك بۆ كوردان ناكات".
قەرەیلان گوتی "ئەگەر لەبەرامبەر رێگەچارەی هەرە ماقووڵ رابوەستن، ئەوا بەو واتایە دێت، كە جەخت لەسەر بێچارەسەری دەكەنەوە، خۆی لە خۆیدا ئێمە سەرەتا داوا لە دەوڵەتی تورك و حكومەتی ئاكەپە دەكەین، كە ئەو شێوازەی چارەسەری كە لە ٣ خاڵ پێكدێت و لەلایەن ڕێبەر ئاپۆوە ئامادەكراوە پەسند بكەن. ئێمە دەڵێین بۆ ئەو مەبەستە هەرچی پێویست بكات ئێمە ئامادەین ئەنجامی بدەین. بەڵام ئەگەر ئەوان ئەوە پەسند نەكەن و بەتوندوتیژی وەڵامی ئێمە بدەنەوە، ئەوكاتە ئێمەش (خۆبەڕێوەبردنی دیموكراتیك) رادەگەیەنین". قەرەیلان (خۆبەڕێوەبردنی دیموكراتیك) زیاتر روون دەكاتەوە "خۆبەڕێوەبردنی دیموكراتیك شێوازێكی نوێ نییە، لەكاتی عوسمانیەكاندا كوردستان وەكو هەرێمێكی خۆبەڕێوەبەر بووە، لەزۆر لەشوێنەكانی جیهاندا شێوازی خۆبەرێوەبردنی دیموكراتیك لەئارادایە و ناوی سیستەمێكی ئیدارییە، كە كولتووری ناوچەیەك دەتوانێ بە شێوەیەكی ئازاد گوزارە لەخۆی بكات و گەل دەتوانێت خۆی بۆ خۆی بەڕێوەی ببات. خۆبەڕێوەبردن ئەمڕۆ لەئەوروپا، ئەمریكا، روسیا، چین و زۆر لەشوێنەكانی جیهان هەیە. لەكاتی بونیادنانی كۆماری توركیادا باسی خۆبەڕێوەبردنی دیموكراتیك كرا و ئاتاتورك بۆخۆی زۆر جار باسی كردووە. تا ئەو رادەیە كە لەپەرلەماندا گفتوگۆی لەسەركراوە. ئێمە لەم هەفتەیەدا لێدوانێكی گرنگ دەدەین. رێبەرایەتیمان لەبارەی ئەم پێڤاژۆیەوە پەیامێكی بۆ ناردووین. ئێمە وەكو تەڤگەر ماوەی 2 هەفتەیە لەسەر ئەو پەیامە گفتوگۆ دەكەین. ئێمە دەتوانین لەم هەفتەیەدا سەرئەنجامی گفتوگۆكانمان بۆ رای گشتی ئاشكرا بكەین".
قەرەیلان ریفراندۆمی دەستووری بنچینەیی هەڵسەنگاند و دەڵێت كە لەگەڵاڵەنامەی پێشنیاركراوی دەستووری بنچینەیی ئاكەپەدا هیچ دەسكەوتێك بۆ كوردان نییە و بانگێكی بەو شێوەیەی لە هەموو دەزگا و دامەزراوە دیموكراتیكەكان دەكا "ئەگەر ئەوان، وەكو گەل ئێمە بە نەبوو دادەنێن، پێویستە ئێمەش گۆڕانكارییەكانی ئەوان وەكو نەبوو، لەقەڵەم بدەین و نەچینە سەر سندووقەكان"‌.
سەرۆكی كۆنسەی بەڕێوەبەرایەتی كۆما جڤاكێن كوردستان بڕیاری بایكۆتكردنی ریفراندۆمی دەستووری بنچینەیی ئاكەپەی لەلایەن بەدەپەوە وەكو بڕیارێكی راست هەڵسەنگاند و هۆكارەكانیشی بەمشێوەیە ڕاڤەكرد "لەبەرئەوەی ئەو گۆڕانكارییەی دەستووری بنچینەیی گەلی كورد ناگرێتەوە. وەكو پەیمانی لۆزان هیچ حیسابێك بۆ كوردان ناكات. گوتنی "بەڵێ" بۆ ئەو دەستوورە بە واتای "ئەرێكردنی" بەهیچ حیسابكردنی گەلی كورد دێت. ئاكەپە لێرەشدا دیسان زیهنیەتی بەرژەوەندیخوازی خۆی بە پێش بەیاساییكردنی خستووە و ئەم گەڵاڵەنامەیەی لەچوارچێوەی بەرژەوەندییەكانی خۆیدا ئامادەكردووە. لەناو ئەم گەڵاڵەنامەیەدا گەلی كورد بوونی نییە، كاتێك حكومەتی ئاكەپە ئەم گەڵاڵەنامە پێشنیاركراوەی دەستووری بنچینەیی بۆ رای گشتی ئاشكرا كرد، ئەو كاتە ئێمە تێگەیشتین كە ئاكەپە بە هیچ شێوەیەك نایەوێت پرسی كورد چارەسەر ببێت. ئەم گۆڕانكارییە، گۆڕانێكە لە دەرەوەی ئێمەیە".
قەرەیلان قەیرانەكەی شورای باڵای سەربازی توركی هەڵسەنگاند و ئەوەی دەستنیشانكرد كە سەودا و مامەڵەی بەرپرسان لەسەر بنەمای هەوڵدان بۆ دابەشكردنی دەسەڵات بەردەوامە. هەروەها سەرنجی ڕاكێشایە سەر كۆبوونەوەی كۆنگرەی جڤاكی دیموكراتی (كەجەدە) كە چەندرۆژێك پێش ئەمرۆ لەئامەد دەستیپێكرد. قەرەیلان لەوبارەوە گوتی "بڕیار و هەڵوێستی كۆنگرەی لەمشێوەیە بەگرنگ دەزانین و لەمدواییەدا 649 رێكخراوی كۆمەڵگای مەدەنی بانگەوازیان بۆ ئاگربەستێكی دوولایەنەیان كرد. لێدوانێكی گرنگ بوو. بەڵام دواتر لێدوانی هەندێك رێكخراو كە لەنێو ئەو پلاتفۆڕمەدان، ئەوەیان نیشاندا كە ئەو چەند رێكخراوانە لەچارەسەری پرسی كورددا زۆر دووری جددییەتن. داواكاری لە‌دڵەوە بۆ چارەسەری پرسەكە شتێكە، بەڵام لێدوان و بەرۆژەڤكردنی هەندێك شت لەژێركاریگەری ئاكەپە شتێكی ترە. پێویستە لەجیاتی ئەو رێكخراو و دەزگایانەی بەرژەوەندیخواز و خاوەن نیازی شاراوەن،‌ ئەو دەزگا و رێكخراوانە بە موخاتەب وەربگرێت كە بەشێوەیەكی جددی چارەسەری دەخەنە رۆژەڤەوە، بەتایبەتی كۆنگرەی جڤاكی دیموكراتی (كەجەدە). لەپێناو چارەسەرییەكی هەمیشەیی پرسەكە دەبێت ئەو خاڵە باش دەستنیشان بكرێن كەوا كێ بەموخاتەب وەربگیردرێت".
قەرەیلان پێیوایە شورای باڵای سەربازی تورك لە قەیراندایە و لەبارەی هۆكارەكەش گوتی "هۆكاری سەرەكی ئەو قەیرانە شكستی دەوڵەتە لە بەرامبەر گەریلا. ئە‌رتەشی تورك وەك دەزگایەكی سەربەخۆ لەناو سیستەمی دەوڵەتدا جێگیر دەبێت. بەڵام ئیتر ناتوانێت بەردەوامی بەو پێگەیەی خۆی بدات. ئەگەر لەكوردستاندا ئەرتەشی تورك لەبەرامبەر بە گەریلا سەركەوتنی بەدەستهێنابووایە، ئەوا كەس نەیدەتوانی شتێكی پێبگوتبووایە. ئەمڕۆ ئەو كەسانەی لە بەرامبەر ئەرتەش خۆیان وەكو شێر نیشان دەدەن، دەبێت ئەوە بزانن لەسایەی تێكۆشانی گەریلاوە ئەم دەرفەتەیان بۆ رەخساوە. ئیدی سەردەمی سەڵتەنەتی بێ رەقیبی ئەرتەش كۆتایی پێهات. حكومەت بە پشتبەستن بەم راستییە هەوڵدەدات لەگەڵ ئەرتەش لەسەر دابەشكردنی دەسەڵات رێكبكەون. دەبێت سیستەمەكە لە ڕەگەوە بگۆڕدرێت و دیموكراتیكبوون بەڕێوەبچێت. هەربۆیە تاكە رێگای گۆڕاندنی سەرجەم دەستووری بنچینەیی كۆدەتای سەربازی 12ی ئەیلولە".