سڤیل: شەنكار عەبدوڵڵا

سەردار عەبدوڵڵا ئەندام پەرلەمانی عێراق لەسەر لیستی گۆڕان و ئەندامی شاندی دانوستانی فراكسیۆنە كوردییەكان بۆ پێكهێنانی حكومەت، لەدیدارێكی تایبەتی (سڤیل)دا باس لەپێكهێنانی حكومەت و سەنگی كورد لەو پرۆسەیەدا دەكات، ناوبراو پێیوایە ئەو نەخشەرێگایە كە هەیانە دەتوانێت دانوستانەكان پەلە پێبكات و پێكهێنانی حكومەت لەو چەقبەستوییە رزگار بكات، بەم شێوەیە وەڵامی تەواوی پرسیارەكانی داینەوە.

سەردار عەبدوڵڵا ئەندام پەرلەمانی عێراق لەسەر لیستی گۆڕان و ئەندامی شاندی دانوستانی فراكسیۆنە كوردییەكان بۆ پێكهێنانی حكومەت، لەدیدارێكی تایبەتی (سڤیل)دا باس لەپێكهێنانی حكومەت و سەنگی كورد لەو پرۆسەیەدا دەكات، ناوبراو پێیوایە ئەو نەخشەرێگایە كە هەیانە دەتوانێت دانوستانەكان پەلە پێبكات و پێكهێنانی حكومەت لەو چەقبەستوییە رزگار بكات، بەم شێوەیە وەڵامی تەواوی پرسیارەكانی داینەوە.
***
سڤیل: هەندێ كەس بۆچونی وایە نەدەبوو ئیئتیلافی فراكسیۆنە كوردییەكان بچنە بەغدا، یان هەندێجار دەوترێت لەئێستادا ئیئتیلافی فراكسیۆنی كوردی هەوڵی یەكخستنی لیستەكان دەدات، ئەمەش ئەزموونی چوار ساڵی رابردوو دووبارە دەكاتەوە، رای تۆ چیە لەم بارەیەوە؟
سەردار عەبدوڵڵا: پرسیارەكەت زۆر باش و بەدیقەتە، دەبێت ئەوە بڵێم پێشتر كە نەچووبووین دەیانوت بۆچی ناچنە بەغداد، گلەییەكەش گلەییەكی رەوابوو، ئەمەش مانای ئەوە نییە كە ئێمە رۆشتین ئیتر كەس گلەیی و ڕەخنەمان لێنەگرێت، من پێم باشە میدیا و خەڵكیش چاوی لەسەرمان بێت و بەدیقەت تەماشامان بكات، رێنوێنیمان بكات و رەخنە و گلەییمان لێبكات، بەڵام قسەیەك هەیە دەكرێت، ئەم قسەیە زۆر دیقەتی تێدایە، ئەویش ئەوەیە ئێمە ئەگەر چاوەڕێ بكەین كە لایەنەكان خۆیان رێكبكەون و پۆستەكان لەنێوان خۆیان دابەش بكەن، ئێمەش دواتر پەیوەندییان پێوە بكەین، یان وەك كارەكتەرێكی لاواز لەدانوستانەكان بەشداری بكەین، ئەو كاتە نە داواكاری سیاسی و نە مەوقیعێكی باشیش دەتوانین داوا بكەین، ئێمە گلەییەكی زۆریشمان لێكرا، كە بۆچی پێشتر ئەمەمان نەكردووە، لەهەقیقەتدا من مەسئولم لەم قسەیە، ئەگەر ئێمە پێشتر بمانویستایە خۆمان لەگەڵ لایەك یەكلا بكەینەوە، زیانێكی گەورەمان بە میللەتەكەمان دەگەیاند، قومارێك بوو ئەنجامەكەی دیار نەبوو، ئێمەش قومار بەچارەنوسی میللەتەوە ناكەین، پێویستە هەرچیمانكرد بە مسۆگەری بیكەین، ئێستا ئەوەی كە هەیە دەگەڕێینەوە و وەرەقەیەكی دانوستانمان ئامادەكردووە، ئەمجارە دانوستان لەگەڵ لیستەكاندا ناكەین، بەڵكو لەگەڵ كاندیدی سەرەكیدا دەیكەین، ئەو كەسانەی كە كاندیدن بۆ سەرەك وەزیران، ئێمەش داواكارییەكانی خۆمانیان پێشكەش دەكەین، كێ هاتە پێشەوە هەوڵدەدەین لەگەڵ ئەو رێكبكەوین، هەڵبەتە حكومەتی داهاتوو بەبێ عێراقیە و ئێمە و لایەنەكانی تر پێك نایەت، ئێمەش سوورین لەسەر ئەوەی هیچ لایەك پەراوێز نەخرێت، ئەم داخڵبونەی ئەمجارەمان هەوڵدەدەین وەك كارەكتەرێكی یەكلاكەرەوە بچین، هەر كاتیش وەك كارەكتەری یەكلاكەرەوە رۆیشتین قسەمان زاڵە و سەقفی داواكارییەكانمان بەرزە، هەم لەداهاتوشدا دەمانكاتە كارەكتەرێكی بەهێز، ئێمە هەوڵدەدەین دەوری كارەكتەری باڵانس ببینین، ئەوكاتەش دەتوانین باڵانسەكە بەو ئاراستەیە ببەین، كە لەبەرژەوەندی دیموكراسی و ئارامی سیاسی و فیدراڵی، ئەمانەش لەگەڵ داخوازییەكانی میللەتەكەمان گونجاوە.
سڤیل: بەڵام ئایا ئێستا دەتوانن كارەكتەری باڵانس بن؟ وەك ئەوەی لەچوار ساڵی رابردوو بەهۆی پێگەی فراوانەوە كورد ئەو دەورەی بینی؟
سەردار عەبدوڵڵا: چوار ساڵی رابردوو زۆر جیاواز بوو، ئێمە ئێستا لەكۆنتاكتی بەردەوامین لەگەڵ سەرۆكایەتی هەرێم و پەرلەمان و قیاداتی خۆماندا، بەشێوەیەكی رۆژانە پرس و ڕا بەخەڵك دەكەین، هەتا ئێمە وەك گۆڕان ئەندامێكی پەرلەمانی كوردستان لەشاندەكەمانە، ئێمە چۆن دەتوانین دەوری كارەكتەری باڵانس ببینین و ئەو باڵانسەش بقۆزینەوە بۆ ئەوەی داواكارییەكانی خۆمانی تێدا بسەپێنین، لەبیرمان نەچێت نەخشەی سیاسی لەعێراق گۆڕانی بەسەردا هاتووە، لەچوار ساڵی رابردوو كوتلەیەكی زۆر گەورە هەبوو، پێویستی بەچەند كورسیەكی كەم هەبوو، بۆ ئەوەی حكومەت پێك بێنێت، بەڵام ئەمجارە كێشەكە ئەوەیە كە ئیئتیلافی شیعە دوو كوتلەی گەورەن و مونافەسەی یەكتر دەكەن، بەهەردووكیانەوە 159 كورسیان هەیە، لەبری ئەوەی 159 كورسییە فاكتەری بەهێزییان بێت، بووەتە گرفت بۆیان و لەناو خۆیاندا خیلافی زۆر گەورەیان هەیە، لەسەر هەموو شتێك ناكۆكن، تەنها لەسەر یەك شت كۆكن، ئەویش ئەوەیە كە سەرەك وەزیران دەبێت شیعە بێت، ئینجا لەسەر سەرەك وەزیران ناكۆكی گەورەیان هەیە، هەروەها لیستی عێراقیە كە لەچەند لیستێك پێكهاتووە، ئەمەش جۆرێك لەباڵانسی دروستكردووە، ئێمە ئەگەر بتوانین باش ئیش بكەین، دەتوانین فاكتەری باڵانس بین لەو مەسەلانەدا، بەشێوەیەك كە هەركات لایەنێك دژی ئێمەبوو، ئێمەش بەلای لایەنەكەی تردا بچین، لەبەر ئەم هۆكارانە من تارادەیەكی باش گەشبینم بەوەی كە بتوانین بگەینە رێكەوتنێكی باش و قەرەبوی ئەو شكستە بكەینەوە، كە لەیاسای هەڵبژاردنەكان بەسەرماندا هات.
سڤیل: ئێوە وەك ئیئتیلافی فراكسیۆنە كوردییەكان تاچەند لەناو خۆتاندا هاوڕان؟
سەردار عەبدوڵڵا: لەناوخۆماندا بیروبۆچونی جیاواز هەیە، هەروەها یەك هەڵوێستیمان هەیە، ئێمە لەناوخۆماندا موناقەشەی زۆردەكەین و بیروبۆچونەكان تاوتوێ دەكەین، هەتا بیروبۆچونی واهەیە موناقەشەی توندی لێدەكەوێتەوە، بەڵام لەئەنجامدا بەیەك هەڵوێستی دانوستان دەكەین، ئێمە وەك گۆڕان لەگەڵ بەرەو پێشەوەچونی دانوستانەكان، داوامان كردووە وەزعی هەرێمی كوردستانیش باش بكرێت، چونكە هەموومان دەزانین كە خەڵك ناڕازییە لەئیدارەكردنی ئەم هەرێمە، ئێمە هەوڵمان زۆر داوە بۆ ئەوەی كارتێكی چاكسازی سیاسی واژو بكەین بۆ هەرێمی كوردستان، ئەمە ئەگەرچی ئیشی وەفدەكە نیە، بەڵام ئەمە لەبەغداوە پێشكەشكرا، ئێمە پێمانوایە زۆربەی مەسەلەكانی هەرێم و بەغدا بەیەكەوە بەستراونەتەوە، ناكرێت لەبەغدا ئیدیعای برایەتی و پێكەوەژیان بكەین، لەهەرێمیش سزای سیاسی هەبێت، هەتا ئێستا دووجار لەگەڵ سەرۆكی هەرێم بۆ ئەو مەسەلانە دانیشتین، موناقەشەیەكی زۆر كرا و هەڵچوون و داچوونی زۆری تێداكرا، ئاخر جار گەیشتینە رێكەوتنێكی مەبدەئی، كە ئەم هەفتەیە لیژنەیەك پێك دێت لەهەر لایەنێك دوو كەس، پرۆسەیەك دەست پێدەكەن لەگەڵ سەرۆكی حكومەت و دوو جێگرەكەی، یەكێكیان بەمەبەستی چارەسەركردنی كێشەكانی هەرێم، دووەمیش بۆ موناقەشەكردنی كارتێكی چاكسازییە لەكوردستاندا، هەروەها بڕیارە سەرۆكی هەرێم لەگەڵ هەموو لایەنە سیاسیەكان دابنیشێت و ئەو بابەتەیان لەگەڵدا تاوتوێ بكات، بۆ ئەوەی بەبۆچونێكی هاوبەش دەربچین، بۆ ئەوەی ئەو برادەرانەی كە لەبەغداد پێكەوەین، لەهەرێمیش بەهاوبەشی تەحەمولی ئەو مەسئولیەتە بكەین، بۆ ئەوەی هەرێمی كوردستان بەرەو پێشەوە بڕوات.
سڤیل: ئەوەندەی ئاگادارین ئێوە وەك كورد داواكارییەكانتان زۆرە، ئەی رای لایەنەكان چیە لەسەر داواكارییەكانتان؟
سەردار عەبدوڵڵا: لەدانوستاندا هەمیشە سەقفی بەرز دەخەیتەڕوو، لەئەنجامیشدا هەوڵدەدەیت زۆرترین شت بەدەست بهێنیت، ئێمە هەندێ شت هەیە تەنازولی لێناكەین، ئەوانیش پابەندبوون بەتەواوی دەستورەوە، مەبدەئی تەوافق و دابەشكردنی دەسەڵاتەكان بەشێوەیەك بێت، كە رێگە لەتاكڕەوی بگرێت، كێشە هەڵپەسێراوەكان مەسەلەیەكن قابیلی مساوەمەكردن نین، لەگەڵ هەندێ مەسەلەی تردا، داوای گرەنتی ئەمانەش دەكەین، ئێمە ئەوەی هەیە هەتا ئێستا هەندێ لەلایەنەكان باش هاتونەتە پێشەوە و بەدەنگی بەرز پێمان دەڵێن ئەمانەمان قبوڵە، هەندێ لایەنی تر كە پێشتر وتارەكانیان توند بووە، ئێستا هەستدەكەین وتارەكانیان نەرم بووە، عێراقیەكان ئێستا واقیعیترن لەجاران، ئێمە وەك گۆران دانیشتنی دوو قۆڵیمان لەگەڵ هەندێ لایەن كردووە بۆ پتەوكردنی پەیوەندییەكانمان، وەك هەریەكە لەلایەنەكانی تری كوردستان، ئەوانەشمان خستووەتە خزمەتی دانوستانەكانمانەوە، بۆ نمونە ئێمە لەگەڵ كوتلەی سەدر دانیشتوین، وتارەكانیان زۆر نەرمترە لەجاران، كاتێ قسە لەگەڵ سیاسیەكانی عێراقدا دەكەین، هەمویان دەڵێن ئێستا واقیعیترین، هەتا لەگەڵ نوری مالیكی دانیشتوین پێمان وتووە كە گلەییمان لێی هەیە، لەچوار ساڵی رابردوو، گرەنتی چیە لەچوار ساڵی داهاتوو بەهەمان شێوە نابیت؟ ئەویش گوتی ئەنجامەكانی هەڵبژاردن هەمومانی فێركرد واقیعیتر بیربكەینەوە، ئێستا ئەوان لەوە تێگەشتوون كە پێویستە بێنە خوارەوە و بەدەم هەموو داواكارییەكانی ئێمەوە بێن.
سڤیل: دەوری وڵاتانی دراوسێ و ئەمریكا چیە لەئاڵۆزكردنی پێكهێنانی حكومەت؟ تاچەند گەشبینی بەپێكهێنانی حكومەت بەم زووانە؟
سەردار عەبدوڵڵا: زەرەرمەندی یەكەم لەنێوانەدا سیستەمی سیاسییە لەعێراق، هەروەها هاوڵاتیانی عێراقە، ڕۆڵی دەوڵەتانی دراوسێ و ئەمریكاش بەشێكی لەپێچ و پەنادا دەكرێت، بەڵام هیچی شاراوە نیە، ئێستا دەستێوەردان عەیبە نیە و هەندێ لایەن دەڵێن فڵان وڵات هاوكاریمان دەكات، بەڵام بەگشتی دەستێوەردانی دەرەكی دەوری نێگەتیڤی هەبووە لەسەر پێكهێنانی حكومەت، هەندێكجار و هەندێ لایەن هەوڵیانداوە دەوری خێر بگێڕن، بەڵام ئەم ئەجندایە پێچەوانە دەبێتەوە لەگەڵ ئەجندای تری نێودەوڵەتی، ئەگەر ئێمە لەناوخۆدا بتوانین دەستپێشخەری بكەین بەئاراستەی حەسم بیبەین، ئەو حەسمە پێچەوانە نەبێتەوە لەگەڵ ئەجنداكانی دەرەوە، بەبۆچونی من دەتوانین ئەجندای نیشتیمانی لەعێراقدا پێش بخەین، هەڵبەتە داخوازییەكانی كوردیش لەناو ئەم ئەجندایەدا جێی دەبێتەوە، بۆیە هیوادارین بتوانین دانوستانەكان لەو چەقبەستوییە دەربكەین، بیگەیەنینە قۆناغێكی جدیتر.
سڤیل: دواین گۆرانكاری پێكهێنانی حكومەت بەچی گەشتووە؟
سەردار عەبدوڵڵا: هەموو ئەگەرەكان وەك یەك كراوەن، دانوستانەكان وەك ئەوە وایە لەسفرەوە دەست پێبكەین، هەرچەندە لەگەڵ زۆربەی لایەنەكان گەشتوینەتە بۆچونی هاوبەش، بەڵام وەرەقەی هاوبەشمان واژو نەكردووە، ئێمە بریارمان داوە مەرجەعی كۆتاییمان بۆ قبوڵكردنی رێكەوتننامەكان پەرلەمانی كوردستانە، بەڵام جوڵەیەك هەیە بەپێی تەقدیراتی ئێمە، گەڕانەوەی ئێمە بۆ بەغدا و دەستپێكردنەوەی ئەو نەخشە رێگایە كە هەمانە بۆچونمان وایە بتوانین پێكهێنانی حكومەت لەو چەقبەستوییە دەربكەین و پەلەی پێبكەین.