|
 لەسەر
هەڵوێست وەرگرتن ئەندامێكی مەكتەبی سیاسی و
چەند كادیرێك دەردەكرێن
سڤیل: هەولێر
دوو شكستی یەك لەدوای یەك كە تەنیا 7 مانگی
نێوان بوو، حیزبی شیوعی خستە دۆخێكەوە ئیتر
چەند كادیرێك كە لەئاستی مەكتەبی سیاسیشدا
هەن، دەنگی ناڕەزاییان هەڵبڕی و رەخنەی
توندیان ئاراستەی سەركردایەتی ئەو حیزبە كرد و
داوای بەستنی كۆنگرەیەكی نائاساییان كرد، ئەم
هەڵوێستە لەلایەن حیزبی شیوعییەوە بەدەرچوون
لەپەیڕەوی ناوخۆ و دروستكردنی تەكەتول لەقەڵەم
درا، بۆیە بڕیاری دەركردن و سڕكردنی ئەو
كادیرانەیان دا.
حیزبی شیوعی كوردستان، تا ناوەڕاستی نەوەتەكان
بریتی بوو لە هەرێمی كوردستانی حیزبی شیوعی
عێراق، لەسەرەتای راپەریندا، تارادەیەك
بوونێكی بەرچاوی لەگۆڕەپانی سیاسی كوردستاندا
هەبوو، چ لەرووی توانای بەشەرییەوە، كە
ژمارەیەكی زۆری كادیری بەتوانای هەبوو، چ
لەرووی ئیمكانیاتی ئیعلامی و سیاسییەوە
حیزبێكی حیساب بۆكراو بوو، ئەوە جگە لەمێژووە
دوورودرێژەكەی كە هەر ئەو مێژووەیە ئێستاش
بەهانایەوە دێت، بەڵام ئەو قۆناغە گەشە بۆ
حیزبی شیوعی درێژەی نەكێشا، ئەوەبوو چەندین
كێشە و ململانێی فیكری تێدا سەری هەڵدا،
بەتایبەتی لەسەر كوردستانیبوون و عێراقیبوون،
كە ژمارەیەك كادیر لەسەر ئاستە جیاجیاكانی
حیزبدا داوایان دەكرد هەرێمی كوردستانی حیزبی
شیوعی عێراقی ببێتە حیزبێكی كوردستانی سەربەخۆ
و چیتر وەك پاشكۆیەك نەمێنێتەوە، بەڵام ئەو
داوایە لەلایەن زۆرینەی سەركردایەتی حیزبەوە
رەتكرایەوە و هەر بۆیە ژمارەیەك ئینشیقاق و
دەرچوونی ژمارەیەك كادیری بەتوانای لێكەوتەوە،
(شیوعییە كوردستانییەكان) و (پارتی كاری
سەربەخۆیی كوردستان) و (شیوعییە كوردستانییە
راستەقینەكان) لەو گرووپانە بوون، كە دواتر
زۆربەیان چوونە ناو پارتی و تاكوتەراشیان
ریزەكانی یەكێتیان بۆكاركردن هەڵبژارد، دوای
ئەوە هێدی هێدی ئەو حیزبە لاوازتر بوو، ئەم
لاوازییەش لەو چەند هەڵبژاردنەی دوایی زۆر
بەزەقی دەركەوتن، كە ئیتر شاردنەوەی لەتوانای
ئەو سەركردایەتییەی ئێستا نەبوو، كە ئۆباڵی
لاوازتربوونی حیزبی شیوعی دەكەوێتە ئەستۆ.
لەهەڵبژاردنی 25ی تەمموز، حیزبی شیوعی لەگەڵ
ژمارەیەك حیزبی چەپ لیستی (ئازادی و عەدالەتی
كۆمەڵایەتی) یان دروستكرد، بەڵام بە
هەرهەموویان یەك كاندیدیان بۆ پەرلەمانی
كوردستان سەركەوت، بەو پێیەی كاندێكی حیزبی
شیوعی (هاژە سلێمان) ژمارە یەكی لیستەكەی بوو،
ئەو دەرچوو، لەكاتێكدا لەخولی پێشوودا حیزبی
شیوعی لەچوارچێوەی هاوپەیمانێتی لەگەڵ پارتی و
یەكێتی دوو ئەندام پەرلەمانی هەبوو، ئەمە بۆ
بزووتنەوەی چەپ بەگشتی و حیزبی شیوعی
بەتایبەتی شكست بوو، بەڵام شكستی گەورەتر بۆ
حیزبی شیوعی هەڵبژاردنی 7ی ئاداری 2010ی
پەرلەمانی عێراق بوو، كە لەجۆری لیستی كراوە
بوو، كاندیدەكانی حیزبی شیوعی لەشارەكان نەك
هەر نەیانتوانی دەنگی پێویست بۆ سەركەوتن
بێنن، بەڵكو شكستەكە ئەو كاتە كاریگەر و
قورستتر دەكەوێت، كە بەهەموو كاندیدەكان دەنگی
پێویستی یەك كاندیدی شارێكیان نەهێنا، ئەمانە
وای كرد دەنگێك لەناو حیزبی شیوعی دروست بێت،
كە داوای كۆنگرەی نائاسایی بكات و رەخنەی توند
ئاراستەی سەركردایەتی بكات.
عەلی زەنگەنە، ئەندامی مەكتەبی سیاسی حیزبی
شیوعی كوردستان، كە یەكێكە لەوانەی هەڵوێستی
وەرگرتووە، لەروونكردنەوەیەكدا رایگەیاندووە،
كە سەركردایەتی حیزب لەرێگای نامەیەكی
ناوخۆییەوە لیژنە حیزبییەكانیان ئاگادار
كردووەتەوە، كە لەكۆبوونەوەی رۆژی 10/7/2101ی
كۆمیتەی ناوەندی بڕیاری لێوەرگرتنەوەی
ئەندامیەتی لە ئەو و كۆمەڵێك كادیر داوە، عەلی
زەنگەنە دەڵێ "لەگەڵ ئەوەی سەركردایەتی حزب
بەڕێگایەكی شەرعی لەكۆنگرەی چوار
هەڵبژێردراوە، بەڵام ئەو دەسەڵاتەی نیە كە
بڕیارێكی ناشەرعی دەربكات، چونكە ئێمە پەیڕەوی
ناوەخۆمان هەیە، كە لەكۆنگرەی چوار پەسند
كراوە، هەر بڕیارێك پێچەوانەی بەندەكانی
پەیڕەوی ناوەخۆ بێت ناشەرعیە، ئەم بڕیارەش
یەكێكە لەو بڕیارانەی پێچەوانەی بەندەكانی
پەیڕەوی ناوەخۆیە. وەرگرتنەوەی ئەندامیەتی
لەئەندامێكی سەركردایەتی هەڵبژێردراوی كۆنگرە،
تەنها لەدەسەڵاتی كۆنگرەدایە، نەك هەیئەتێكی
دیكە". لەبارەی هۆكاری ئەو سزایەی حیزبی
شیوعی، عەلی زەنگەنە لەروونكردنەوەكەیدا دەڵێ
"پێویستە ئاماژە بەوە بكەم، پاش ئەوەی بڕیاری
ئامادەنەبوونی كۆبوونەوەكانی لیژنە مەركەزی و
مەكتەبی سیاسیم وەرگرت، بۆ بڕێك میدیای كوردی
دوام، كە تیایاندا رەخنەم لەسیاسەتی ئێستای
حیزب گرتووە و داوای دووركەوتنەوەم كردووە لەو
سیاسەتە چەوتە، گەر ئەوە هۆكاری لێسەندنەوەی
ئەندامیەتیم بێت، ئەوە پاساوێكی زۆر زۆر
لاوازە و نە پەیڕەوی ناوخۆی حیزب و نە لۆژیك
قبوڵی دەكات. خۆ گەر بەدەر لەوە شتێكی دیكەیان
هەیە بیسەلمێنێ كە من دژی پرەنسیپەكانی حیزب و
دژی پەیڕەوی ناوخۆ كارم كردوە، ئەوە با
بفەرموون لەمیدیاكاندا بیخەنەڕوو، ئەودەمە
منیش ئامادەم بۆ هەرجۆرە سزایەك". زەنگەنە
لەروونكردنەكەیدا تیشكی خستۆتە سەر ئەو
ناڕەزاییانەی لەناو حیزبی شیوعی دوای
هەڵبژاردنەكان دروست بووە و خۆیشی لەگەڵ ئەوان
هاوڕا بووە و دەڵێ "منیش وتوومە، ئێمە وەك
سەركردایەتی ئەم حزبە بەرپرسی سەرەكین لەم
شكستە گەورەیەی دوچاری حزب هاتووە، هاوكات من
وەك ئەندامێكی سەركردایەتی ئەو حیزبە خۆم بە
بەرپرس دەزانم لەو قەیرانە و بەشێكی دەكەوێتە
ئەستۆم و نكۆڵیشی لێناكەم، جا بۆیە پێویستە
لەرێگای كۆنگرەیەكی نائاساییدا دەستنیشانی
هۆكارەكانی بكەین و ئازایانە بڕیار وەرگرین بۆ
گەڕانەوەی حزب بۆ شوێنی خۆی، ئەگەر بە
هەڵبژاردنەوەی سەركردایەتیەكی نوێش بێت".
هەروەها زیاتر دەڵێ "من لەیەكەم كۆبوونەوەی
دوای شكستەكەی 25ی تەمووزی 2009 بەئامادەبوونی
هەموو هاوڕێیانی كۆمیتەی ناوەندی و هاوڕێیان
عەزیز محەمەد و كەریم ئەحمەد و عومەر عەلی
شێخ، راشكاوانە هەڵوێستی خۆم راگەیاند كە ئێمە
وەك سەركردایەتی بەرپرسی سەرەكین لەگەیاندنی
حزب بەم ئاستە، هەر لەوێدا ڕامگەیاند ئەگەر
بڕیاری چاكسازی و گۆڕانگاری وەرنەگیرێ، من
ئامادەنیم چیتر ئامادەی كۆبونەوەكانی مەكتەبی
سیاسی و كۆمیتەی ناوەندی بم. بەڵام بەداخەوە
ئەوان رێگایەكی تریان هەڵبژارد، كە درێژەدانە
بە هەمان نەهج و گوتاری سیاسی كە حزبی
گەیاندۆتە ئەم ئاستە". لەبەشێكی
روونكردنەوەكەی زەنگەنەدا جگە لەرەخنەكردنی
ئەو هەڵوێستەی سەركردایەتی حیزب لەمامەڵەكردنی
لەگەڵ ئەو كەسانەی هەڵوێستیان وەرگرتووە،
هاوكات وەك هۆشدارییەكیش رایدەگەیەنێ "لەنێو
سەركردایەتی دەیانەوێت هەموو كێشەكانی حزب لەم
چەند هاوڕێیە كۆكەنەوە، لەكاتێكدا حزب لەنێو
قەیرانێكی هەمەلایەندایە و ئەم قەیرانانە
گەیشتوونەتە ئاستێك هەڕەشە لەدواڕۆژی حزب
دەكەن".
دوای ئەو كێشە و مشتومڕانەی لەناو حیزبی شیوعی
دروستبوون، هەر تەنیا بەهەڵوێستێك و
ئیجرائاتێكی نێو حیزب نەمانەوە، بەڵكو لەسایت
و ماڵپەڕە ئەلكترۆنییەكان كەوتنە هێرشكردنە
سەر یەكتری و ئەوانەی لایەنگری سەركردایەتی
حیزبن، ئەو كەسانەیان بەوە تۆمەتبار كرد، كە
لەلایەن پارتی و یەكێتییەوە سودمەند بوونە،
ئەوانیش بۆ سەركردایەتی حیزبی شیوعی هەمان
مەسەلە بە خەستتر باس دەكەن، دیارە لەو
ساڵانەی دوایی حیزبی شیوعی بەهۆی بەشداریكردن
لەحكومەتی هەرێم و هاوپەیمانێتی لەگەڵ پارتی و
یەكێتی تاڕادەیەك لەو ئیمتیازاتانە
سودمەندبووە، وەك عەلی زەنگەنە بەئاشكرا
دانیپێدادەنێ "نایشارمەوە منیش وەك هەموو
ئەندامانی سەركردایەتی سوودمەند بوومە لەو
دەستكەوتانەی پارتی و یەكێتی داویانەتە
سەركردایەتی حزب، بەداخەوە لەم چەند ساڵەی
دواییدا هەوڵدان بۆ وەرگرتنی دەستكەوت بۆتە
دیاردەیەكی بەرچاو لەنێو سەركردایەتی حزبدا،
كە منیش بەشێك بووم لێی، ئەمڕۆ هەست دەكەم ئەم
دیاردەیە هۆكارێكی سەرەكیە لەپوكانەوەی حزبدا،
بەردەوام بوونی ئەم دیاردەیە هیچ سەنگێك بۆ
حزب لەگۆڕەپانەكە ناهێڵێتەوە. بۆیە هەنگاوی
یەكەم بۆ گەڕانەوەی حزب بۆ شوێنی خۆی نەهێشتنی
ئەم دیاردەیە". لەبەشێكی روونكردنەوەكەشیدا
دەڵێ "بەداخەوە سەركردایەتی حزب لەجیاتی ئەوەی
ئەركی مێژوویی خۆی بەجێبهێنێت و هەنگاوی جدی
بهاوێ بۆ چارەسەركردنی ئەم قەیرانانەی كە
لەئەنجامی چونە سەنگەری دەسەڵات دوچاری حزب
هاتووە، كەچی بەبێ لەبەر چاوگرتنی
گۆڕانكاریەكانی سەردەم، بەشێوەیەكی
نادیموكراتی پەنا بۆ دەركردن و ترساندنی
هاوڕێیان دەبات و پیلانی دەركردنی هاوڕێیانی
ناڕازی دادەرێژێت، كە بەم هەنگاوانەیان
قەیرانەكانی حزب ئالۆزتر دەكەن".
دوای ئەوەی ئەم روونكردنەوەیە بڵاوكرایەوە
ژمارەیەك كۆمێنت نوسران كە هەندێكیان هێرشیان
دەكردە سەر زەنگەنەو هەندێكیش بەرگرییان
لەهەڵوێستی ئەوان دەكرد.
دوابەدوای هەڵبژاردنی 7ی ئادار كە حیزبی شیوعی
نەیتوانی هیچ كاندیدێكی بۆ پەرلەمانی عێراق
سەر بخات، كۆمیتەی ناوەندی ئەو حیزبە هەڵساوە
بەدەركردنی نامەیەكی ناوخۆیی كە تێڕوانینی
حیزب لەبارەی پرۆسەی هەڵبژاردنەكە روون
دەكاتەوە، لەوێدا حیزبی شیوعی چەند هۆكارێكی
دیاریكردووە لەبەدەستهێنانی ئەو ئەنجامە
خراپە، وەك دەڵێ "*بەشداری هاوڕێیانمان
لەڕێكخراوەكانی (هەولێر–كەركوك-سۆران-سلێمانی)
كەمبووە و تێكڕای دەگاتە 40 – 50% ئەمەش
دەكاتە نیوەی هێز و توانای رێكخراوەكانی
حیزبمان. *ژمارەیەك لەهاوڕێیان لەرێكخراوەكانی
(هەولێر-سلێمانی-كەركوك-
گەرمیان-سۆران-ئازادی) دەنگیان بەكاندیدی حیزب
نەداوە و هاوڕێی واش هەیە دەنگی بەلایەنێكی تر
داوە!". لەو دوو خاڵەدا حیزبی شیوعی
ئیعترافێكی ئاشكرای كردووە، كە نیوەی
"هاوڕێیان"ی بەشداری هەڵبژاردنیان نەكردووە،
لەو نیوەیەش كە بەشدارییان كردووە، "ژمارەیەك
لەهاوڕێیان" دەنگیان بەكاندیدی حیزبی شیوعی
نەداوە و بەلایەنی تریان داوە. دوای
هەڵبژاردنەكە (سڤیل) راپۆرتێكی بەناونیشانی
(شیوعییەكان مێژووی خۆیان لەبیر دەكەن و دەنگ
بەگۆڕان دەدەن) بڵاوكردەوە.
لەو خاڵانەی كۆمیتەی ناوەندی دەستنیشانی
كردووە هەست بەدژیەكی و ناروونی دەكرێ، چونكە
لەلایەك دەڵێ نیوەی "هاوڕێیان" بەشداری
هەڵبژاردنیان كردووە و ژمارەیەك لەوانەش
كەبەشداریان كردووە دەنگیان بەلایەنی تر داوە،
هاوكات دەڵێ "ئەو دەنگانەی لەپارێزگاكانی
(هەولێر-سلێمانی-دهۆك-خانەقین-گەرمیان) دەنگی
نزیك لەراستی حیزبمانە". هەروەها لەلایەك
قەزای سۆران یەك لەو قەزایانە كە حیزبی شیوعی
لەهەڵبژاردنی 7ی سێدا دەنگی كەمتری هێنا بوو
لەهەڵبژاردنەكەی 25ی تەمموز، كەچی لەخاڵێكی
دیكە پەسنی كۆمیتەی محەلی سۆران دەكات كە
"دەوری كارایان هەبووە و جێگای رێزن و لەكاتی
كۆنفرانسدا ئەو بابەتە لەبەرچاو بگیرێ".
هەروەها لەبڕگەیەكی تری نامە ناوخۆییەكەدا باس
لەكۆسپەكانی هەڵبژاردن كراوە، كە بە 6 خاڵ
باسی كردووە
1. بێ بڕوایی بەشێك لەهاوڕێیان لەهەڵبژاردن و
سیاسەتی هاوپەیمانی حیزب و نەگەیاندنی گوتاری
راستەقینەی حیزب بە فراوانترین ناوەندی
جەماوەری و كاریگەری هێزەكانی دەرەوە لەسەر
هاوڕێیان.
2. خۆكاندیدكردنی جەلال دەباغ لەگەڵ حیزبی
زەحمەتكێشانی قادر عەزیز و خۆنیشاندانی وەك
شیوعی لەناو هاوڕێیان و خەڵكدا كاریگەری
نێگەتیفی كردە سەر هاوڕێیان و كاندیدی حیزب.
3. كاریگەری خدر روسی و كاندیدكردنی ژنەكەی و
كاركردنی لەنێو خێزانە شیوعی و دۆستانی
حیزبدا.
4. هێرشی نەگەتیڤی نەیارانی حیزب و هەندێ
لەهاوڕێیانی كۆنەشیوعی بۆسەر حزب بەنوسین و
قسەكردن بۆسەر هاوڕێیانی حزب و كاندیدەكانی
حزب.
5. دەنگنەدانی بەشێك لەهاوڕێیان بۆ
كاندیدەكانی حزب و بڕیاردان بەمیزاجی شەخسی و
دوور لەبڕیاری حیزب.
6. سستی و لاوازی بەشێك لەرێكخراوەكانی حیزب
بەتایبەتی هاوڕێیانی نێو (یەكێتی لاوان و
قوتابیان و كۆمەڵەی ئافرەتان...هتد) لەچەندان
شوێندا.
كادیرێكی حیزبی شیوعی كە نەیویست ناوی ئاشكرا
بكرێ، لەبارەی ئەو خاڵانەوە هەڵوەستە دەكات و
ئەو هەڵسەنگاندنەی كۆمیتەی ناوەندی حیزبی
شیوعی بە "نوكتەی سیاسی" ناو دەبات، هەروەها
دەڵێ "پێم سەیرە سەركردایەتی حیزبی شیوعی باسی
كاریگەری ژنەكەی مام خدر و جەلال دەباغ لەسەر
دەنگی خۆی دەكات، ئاخر هەموو دەنگەكانی
هاوسەرەكەی مام خدر نەدەبووە (500) دەنگ، هی
جەلال دەباغیش لەدەنگە زۆر كەمەكان بوو،
كەواتە ئەوە لەنوكتەیەكی سیاسی زیاتر چی
دەگەیەنێ، كاكە گریمان دەنگی ئەو دوو بەڕێزە
هەر هەمووی هی حیزبی شیوعیە، بەڵام ئەوە چ لەو
دۆخە شكستباریەی حیزب چاكدەكاتەوە، من پێم
وایە باشترین رێگاچارە بۆ حیزبی شیوعی گرێدانی
كۆنگرەیەكی نائاساییە و كێشە و خاڵە سلبییەكان
باشتر دەستنیشان بكات".
سڤیل هەوڵیدا رای سەركردایەتی حیزبی شیوعی
وەربگرێ، بۆ ئەمەش پەیوەندی بە چەند ئەندام
سەركردایەتییەك كرد، بەڵام هیچیان ئامادەی
قسەكردن لەوبارەیەوە نەبوون. |
