هەر لە ساڵی 1993 وە لێكۆڵینەوەكان ئاماژەیان بە سودەكانی خواردنی چەرەسە جیاوازەكان (گوێز، بادەم، ناوكە چوالە، فستق و ....) كردبوو بۆ نەخۆشییەكانی دڵ و فشاری خوێن و ساڵی 2003 ش دەزگای خۆراك و دەرمانی ئەمەریكی (FDA) ئەوەی پشتڕاست كردبوەوە. بەڵام ئەوەی بە وردی كاریگەری ئەرێنی خواردنی چەرەسی لەسەر چەورییە جیاوازەكانی خوێنی مرۆڤ (كۆلیسترۆلی زیانبەخش و ترایگلیسراید) دەرخست ئەو لێكۆڵینەوەیە بوو كە 10ی ئەم مانگە لە كالیفۆرنیای ویلایەتە یەكگرتوەكان هاتە ئەنجامدان.
دەبێ بڵێین ئەو چەورییەی لە بادەم و چەرەسەكاندا هەیە چەوریی ناتێرە و بۆ لەش سود بەخشە بە پێچەوانەی چەورییە تێرەكان، جگە لەمە بادەم و چەرەسە جیاوازەكان سەرچاوەی باشی پرۆتین و ڕیشاڵە خۆراكییەكانن.
لێكۆڵینەوەكە لەسەر 583 ژن و پیاو ئەنجامدرا و دوای خواردنی 25 ژەم چەرەس (هەر ژەمە و سێ یەكی پەرداخێك لە چەرەس لە ڕۆژێكدا) دەركەوت ڕێژەی كۆلیسترۆلی زیانبەخش (LDL) بە بڕی 7،4% و ڕێژەی ترایگلیسرایدیان بە ڕاددەی 10،3% دابەزیبو. بۆیە پسپۆڕان ئامۆژگاریتان دەكەن ڕۆژانە چەرەس بخەنە ڕێجیمی خۆراكتانەوە تا بەشداری لە ڕێكخستنی چەورییەكانتاندا بكات و سەرەنجام ئەگەری توشبونتان بە نەخۆشییەكانی دڵ و فشاری خوێن كەم بكاتەوە. بەڵام لە هەمان دەمدا داواتان لێدەكەن زیادەڕەوی نەكەن لە خواردنیدا، چونكە ئەمیش سەرچاوەیەكی وزەیە و ئەگەر بە ڕادەی ئەو وزەیەی لەمەوە وەریدەگرن كالۆری ژەمەكانتان كەمنەكەنەوە ئەوا مەترسی قەڵەوبوونتان دەبێت.
ئەم تێبینییە بۆ میوەكان و ماسیش ڕاستە، واتە لەگەڵ ئەوەی میوە سودێكی بێشوماری هەیە بۆ تەندروستی لەش، دەبێ لەكاتی خواردنیاندا حساب بۆ ئەو شەكر و وزەیەش بكەن كە لە میوەوە وەری دەگرن. هەروەها ماسیش، لەگەڵ ئەو سودە زۆرانەی هەیەتی، ئافرەتانی خوار تەمەن 45 ساڵ نابێ لە هەفتەیەكدا لە دوو ژەم زیاتر و پیاوان و ئەو ژنانەش كە لە تەمەنی منداڵبوندا نەماون، نابێ لە سێ ژەم زیاتری لێبخۆن، بەهۆی هەبوونی ماددەی جیوە و ماددە قورسە زیانبەخشەكانی تریش تێیدا.