ئەگەر پێشتر ناوی ئەم نەخۆشیەتان نەبیستبێت، ئەوا دوای سەیركردنی زنجیرەی گەوهەری كۆشك بیستوتانە كاتێك جۆنگومای پەرستار و پزیشكەكانی كۆشك دەڵێن كە پاشایان توشی ئەو نەخۆشییە هاتوە. ئەوەی جێگەی سەرنجە، ساڵی 1924 دكتۆری تورك هولوسی بەهجەت، دكتۆری پێست، بۆ یەكەمجار ئەم نەخۆشییەی دەستنیشان كردوە و هەر بەناوی خۆشییەوە ئەم ناوەی لێ نا، كەچی ئەو زنجیرەیە باسی چەندین سەدە لەمەوپێش دەكا و ئاماژە بەو ناوە نوێیەش دەكات.
ناساندن:
كۆئەندامی بەرگری ئێمە لەكاتی ئاساییدا دژایەتی نەخۆشییەكان دەكا و دەمانپارێزێ، بەڵام لەم بارەدا بەرگری لەش هێرش دەكاتە سەر خودی جەستە، بەتایبەت بۆریچكەكانی پێست و ئەمەش برینی جۆراوجۆری لێدەكەوێتەوە، بەتایبەت لە دەم و ئەندامی زاوزێدا. هاتنی برین لەو شوێنانەدا زۆر جار توشبوان بە هەڵەدا دەبات و وادەزانن بەهۆی سێكسەوە نەخۆشییەكەیان بۆ گواستراوەتەوە، بەڵام لەڕاستیدا وا نییە.
زۆر جار بەر لە سەرهەڵدانی نیشانەكان، كەسی توشبوو توشی حاڵەتێكی ڤایرۆسی دەبێت و پێدەچێت ئەو ڕێگا خۆشكەر بووبێت. بەڵام فاكتەری بۆماوەش رێگا خۆش دەكات.
نیشانەكانی:
* برینی بە ئازاری دەم: كە وا دەكات كەسی توشبوو بە گرانی خواردن بخوات.
* برینی بە ئازاری ئەندامی زاوزێ.
* برینی چاو
* هەوكردنی جومگەكان
* لەحاڵەتە گرانەكاندا مێشك و دەمارەكانیش توش دەكا و بەمجۆرە كار لە توانای ڕاگرتنی باڵانسی لەش و قسەكردن و یادەوەریش دەكات.
* نیشانەكان دێن و دەچن: نۆبەی توندی ماوە ماوە دێن و دواتر قۆناغێكی چاكبوونەوە دێت، بەر لەهاتنەوەی نۆبەیەكی نوێ. پێدەچێت دوای چەند ساڵێك لەبێدەنگی، حاڵەتەكە دیسان بگەڕێتەوە.
كێ زیاتر توش دەبێت؟
هەموو كەس و لەهەموو تەمەن و لە هەردوو ڕەگەزەكەدا ئەگەری توشبوونی هەیە. لە ئەمەریكا و ئەوروپا ژنان زیاتر توش دەبن، كەچی لەرۆژهەڵاتی ناوەڕاست پیاوان زیاتر توش دەبن.
دەستنیشانكردن:
رێگایەكی دیاریكراومان نییە، نەخۆشییەكەی پێ دەستنیشان بكەین، جگە لەپرسیاركردن لە نیشانەكان و پشكنینی سەرجێگا.
چارەسەر:
چارەسەرییەكی یەكجاریمان بۆ ئەم حاڵەتە نییە، بەڵام بە دەرمانەكانی دژە ئیلتیهاب و كۆنتڕۆلكردنی بەرگری لەش، دەتوانین تاڕادەیەكی باش ڕێگە لە توندیی نۆبەكانی نیشانە بێزاركەرەكان بگرین.
جۆری چارەسەرییەكەش بەپێی توندی حاڵەتەكە دەگۆڕێـت.