|
 سڤیل:
رائد ئەلعەزاوی-قاهیرە، تایبەت بە سڤیل
شۆڕشی 25ی یەنایر و دادگاییكردنی موبارەك و
هەڵكشانی هێزە ئیسلامیەكان لەگرنگترینی ئەم
رووداوانە بوون
ساڵی 2011 بە رووداوێكی سەرسوڕهێنەر و شۆكێكی
گەورە دەستی پێكرد، كاتێك كە قیبتیەكان
سەرقاڵی ئاهەنگێڕان بوون بەبۆنەی سەری ساڵی
تازەوە، هێرشێكی تیرۆریستی كرایە سەر كڵێسای
(قدیسین) لەشاری ئەسكەندەریە و زیاتر لە 20
كوژراو و دووهێندەش برینداری لێكەوتەوە. بەم
جۆرە ساڵی تازە بەم كارە تیرۆریستیە دەستی
پێكرد. لەكۆتاییەكانی مانگی كانوونی دووەمدا
(بن عەلی) لەتونس رایكرد، یەكە پڕیشكی شۆڕشی
گەلی میسریش لە 25ی هەمان مانگدا دەستی پێكردو
لەماوەی 18 رۆژ (11ی شوبات) كۆتایی
بەفەرمانڕەوایی 30 ساڵەی حوسنی موبارەك هێنا،
بەجۆرێك لاچوونەكەی هێند بەخێرایی بوو، بۆ زۆر
لەوڵاتان كتوپڕ بوو و نەیانتوانی رایەكی روون
و ئاشكرایان سەبارەت بە چۆنیەتی مامەڵەكردن
لەگەڵ شۆڕشی میسریدا هەبێت، كە بەپێی
زانیاریەكانی رێكخراوی لێبوردنی نێودەوڵەتی
850 كوژراویان لەشۆڕشەكەیان دا.
دكتۆر (سەلامە ئەحمەد) مامۆستای زانستە
سیاسییەكان لە زانكۆی قاهیرە و توێژەری
ناوەندی ئەهرام بۆ توێژینەوە ستراتیجیەكان بۆ
(سڤیل) گوتی "ئێمە وەك نوسەران پێشبینیمان
نەدەكرد لەساڵی 2011دا چەمكەكانی حزبی
نیشتیمانی فەرمانڕەوا و فەرمانڕەوایەتی
میراتگریی و سەرۆك كۆمار و رێكخستنی
قەدەغەكراو.. لەفەرهەنگی سیاسی میسریدا
بسڕێنەوەو لەشوێنیاندا دەسەڵاتی لادراو و
پاشماوەی رژێم و ئەنجومەنی سەربازی و ئازادی و
دادپەروەری شوێنیان بگرنەوە". د. سەلامە هەر
لەبارەی شۆڕشی میسرەوە گوتی "ئەم
تازەبوونەوەیە كە دەیان ساڵ بوو لەفەرهەنگی
سیاسی میسریدا نەبوو، رووینەدەدا گەر شۆڕشی
لاوانی میسر نەبایە، كاتێك تێگەیشتن وشەی
"ئازادی" كە سەركردەی كۆچكردوو (ئەحمەد
عورابی) لەوتەكەیدا دەڵێ "ئێمە كە لەدایك
بووین ئازادانە لەدایك بووین"، هیچ بەهایەكی
نەماوە و وڵات لەلێواری ئەوەدایە ببێت بە
میرات و زەوی و موڵكی تایبەت، جەمالی كوڕی
حوسنی موبارەكیش هیچ كێبڕكێكارێكی نیە بۆ
سەرۆكایەتی میسر، گەر باوكی بۆ خولی شەشەم خۆی
نەپاڵێوێت، بەپێی ئەو یاسایانەی بۆ رژێم و
كوڕەكانی بەڕادان دراوە".
دكتۆر (عیسام ئەلعەریان) جێگری سەرۆكی حزبی
داد و گەشەپێدان هەر لەبارەی شۆڕشی 25ی
یەنایری میسر لەلێدوانێكدا بۆ میسر گوتی "شۆڕش
لەماوەی 18 رۆژیدا كە گەیشت بە لوتكە، رژێمی
پێشووی ناچاركرد تا چەندین قوربانی بدات
لەپێناو رازیبوونی خەڵك لێی، (ئەحمەد عز)
ئەمینداری رێكخستنەكانی حزبی نیشتیمانی
هەڵوەشاوە یەكەم قوربانی بوو".
رووداوەكان بەرەوپێشچوونی زیاتریان بەخۆیانەوە
بینی، تا لەو كاتەدا كە شۆڕشی میسریەكان گەیشت
بە لوتكە و لەدواهەمین رۆژیدا لە 11ی شوباتدا
بەڕێوەبەری موخابەراتی میسری و یەكەم و
دواهەمین جێگری موبارەك (لیوا عومەر سلێمان)
دەركەت و بە چەند وشەیەك كە مێژووی تۆماری
كردون، كۆتایی سەردەمی موبارەكی راگەیاند "ئەی
هاوڵاتیان. لەسایەی ئەم بارودۆخە سەختەدا، كە
وڵات پێیدا تێپەڕ دەبێت، سەرۆك محەمەد حوسنی
موبارەك بڕیاری وازهێنانیدا لە پۆستی سەرۆك
كۆمار و ئەنجومەنی باڵای هێزە سەربازییەكانی
بە بەڕێوەبردنی كاروباری وڵات راسپارد".
دوای تێپەڕبوونی چەند رۆژێك، بارودۆخی خراپی
ئابووری وڵات ئەنجومەنی سەربازی ناچاركرد
لەبڕیاری وەرنەگرتنی قەرزی دەرەكی پەشیمان
ببێتەوە، بەرلەوەی بارودۆخی لەدەست دەربچێت،
هەروەك دراوی یەدەگی بیانی لە میسردا لە 36
ملیار دۆلارەوە (بەر لە شۆڕش) دابەزی بۆ 20
ملیار دۆلار لەمانگی رابردوودا.
لە 13ی نیسان و لەكاتژمێر 6ی ئێوارە داواكاری
گشتی میسری بڕیاری دەسگیركردنی سەرۆك حوسنی
موبارەك و كوڕەكانی (عەلا و جەمال)ی دا، بۆ
ماوەی 15 رۆژ بەتۆمەتی گەندەڵی، پێشتریش
لێكۆڵینەوەكان لەگەڵ موبارەك دەستیان
پێكردبوو، كاتێك لەمیانەیدا توشی جەڵتەی دڵ
بوویەوە. لە 19ی نیسان موبارەك و كوڕەكانی بۆ
یەكەم جار لەمێژووی میسردا وەك سەرۆكی وڵات و
كوڕەكانی سەرۆك درانە دادگا و لەرێگای شاشەی
تەلەفزیۆنەكانەوە خەڵك پڕۆسەی
دادگاییكردنەكەیان بینی.
لە 3ی ئابدا دادگاییكردنی موبارەك و كوڕەكانی
و وەزیری ناوخۆكەی و ژمارەیەك لەئەفسەرانی
وەزارەتی ناوخۆ بەردەوام بوو، هاوكات لەگەڵ
مانگرتن و پشێوی و خۆپێشاندان لێرەو لەوێ،
پاشان دروستبوونی حزب و بزووتنەوەی سیاسی تازە
و نزیكبوونەوەی وادەی هەڵبژاردنەكان، تا
لەڕۆژی 28ی مانگی 11 یەكەم قۆناغی هەڵبژاردنی
پەرلەمانی میسر دەستیپێكرد، لەپڕ ئەو حزبانەی
پێشتر چالاكیان قەدەغەكراو بوو یا بایكۆتی
هەڵبژاردنەكانیان دەكرد و لەماڵەوە
دانیشتبوون، بوون بەحزبی ریزی درێژی دەنگدەران
و ملیۆنان كەس بۆ بەشداریكردن لەهەڵبژاردن و
دەنگپێدانیان چوونە سەر سندوقەكانی دەنگدان.
ئێستاش ترس لەوەیە ئیسلامیەكان ببنە تاكە
ئەلتەرناتیڤی رژێمی فەرمانڕەوای پێشووی میسر،
بەتایبەت دوای ئەوەی هەردوو باڵی میانڕەو و
توندڕەوەكانیان هەڵكشان و گەشەسەندنی زۆریان
بەخۆیانەوە بینی، جگە لەوەش مشتومڕ لەبارەی
كارە ئەدەبیەكانی (نەجیب مەحفوز) و داپۆشینی
پەیكەرەكان و قەدەغەكردنی وێنەی ئافرەتە
پاڵێوراوەكان لەلیستی حزبە ئیسلامیە
سەلەفیەكان لەهەڵبژاردنەكاندا.
زانای ئیسلامی "عەبدولمونعم عەمارە"
لەلێدوانێكیدا بۆ (سڤیل) دەڵێ "سەركردەی رەوتە
ئاینیەكان هەوڵی شاردنەوەی ئەو مەترسیانەدان،
كە بۆتە مایەی نیگەرانی هەموو لایەكە، بە
وڵاتانی دراوسێی میسر و رۆژئاوا و تەنانەت
وڵاتانی عەرەبی و شەقامی میسریش، بەڵام ئەو
هەوڵانەیان بێ سوود بووە. لەگەڵ ئەوەشدا ئەم
مەترسیانە وادەكەن زەحمەت بێت هیچ لایەنیك
بەتەنیا بتوانێت فەرمانڕەوایەتی میسر بكات".
لەلایەن خۆیەوە (عیماد عەبدولغەفور) سەرۆكی
حزبی نوری سەلەفی، كە لەهەڵبژاردنە
پەرلەمانیەكاندا حزبەكەی پلەی دووەمی بەدەست
هێناوە، رایگەیاندوە، كە "هەوڵ دەدەین ئەو
بۆچوونانە پوچەڵ بكەینەوە، كە هیچ بنەمایەكیان
نیە و ئەو خەڵكانەی مەیلی توندڕەویان هەیە
گەورەی دەكەن، دەستوور گرێبەستێكی كۆمەڵایەتیە
لەنێوان میسریەكاندا، هەر ئەویش بڕیار دەدات
كە هەموو میسریەكان لەئەرك و مافدا یەكسانن،
هیچ پێویست بەلێكۆڵینەوەش ناكات، كەس لاری نیە
لەوەی قیبتیەكان بێنە نێو پەرلەمان و
وەزارەتەكانەوە، ئێمە حزبێكی سیاسین، باوەڕمان
بە پڕۆسەی سیاسی و رێساكانی هەیە، چونكە ئەمە
ئەو واقیعەیە كە هەیە".
هەرچی (محەمەد مەرسی) سەرۆكی حزبی داد و
گەشەپێدانە، كە یەكەمین دەنگی
لەهەڵبژاردنەكاندا بەدەستهێناوە، گوتویەتی كە
"دوودڵ نابین لەهەر كارێك، كە لەبەرژەوەندی
پەرلەمان و بارودۆخی سیاسی میسردا بێت". (سەعد
ئەلكتاتنی) ئەمینداری حزبەكەش دەڵێت
"هاوپەیمانیەتی لەگەڵ هیچ لایەنێك ناكەین، كە
سەلەفی بێت و حیجاب فەرز بكات، قیبتیەكانیش
هاوبەشی ئێمەن لەم وڵاتەدا، بەپێی شەریعەتی
ئیسلامی مافەكانیان پارێزراوە".
|
