|
 داهێنەری
كڵاشینكۆڤ: پـەشیمانم لەوەی چـەكم داهێنا،
چـونكە بــۆ كـاری تیـــرۆریستی بەكار
دەهێنرێت
سڤیل
مێژووی دروستكردنی چەكی كڵاشینكۆڤ دەگەڕێتەوە،
بۆ نزیكەی 60 ساڵ بەر لەئێستا، تا ئەمڕۆش ئەو
چەكە لەجیهان بەیەكێك لەبەناوبانگترین و
بەربڵاوترین چەك دادەنرێت، كە لەلایەن سوپای
وڵاتان بەكار دەهێنرێت، بەتایبەتی ئەو
وڵاتانەی توانای بەرهەمهێنانی چەكیان
سنوردارە، داهێنەری ئەو چەكە كە ناوی (میخائیل
كڵاشینكۆڤ)ـە هەرچەندە بە شێوازی جیا هەریەكە
و لای خۆیەوە باسی ئەو چەكە دەكات و چەندین
چەكی تازەش داهێنراوە، بەڵام ئەو چەكە باشەی
كە (میخائیل كڵاشینكۆڤ) بە دەستەكانی دروستی
كرد، تائێستاش لە زۆربەی وڵاتان بۆ مەبەستی
"بەرگریكردن و داگیركاری" بەكاری دەهێنن.
بەهۆی خراپ بەكارهێنانی چەكی كڵاشینكۆڤ زۆر
جار داهێنەرەكەی نیگەران كردووە و لەم
دواییانە میخایل كڵاشینكۆڤی لەدایكبووی ساڵی
(1919)، كە تائێستا لەژیاندا ماوە، دڵگرانی
خۆی بۆ ئەوە دەڕبری، ئێستا ئەو چەكەی كە ئەو
دروستی كردووە، "بۆ داگیركاری و كاری
"تیرۆریست"ـی بەكار دەهێنرێت، بۆیە زۆرجار
لەوە پەشیمان دەبمەوە، ئێمە چەكمان بۆ
بەرگریكردن لەخۆمان داهێنا، نەك وەك ئەوەی
ئێستا كەسانێك بۆ مەرامەكانی خۆیان خەڵكی تری
پێ "تیرۆر" دەكەن".
لەساڵی (1942) میخائیل كڵاشینكۆڤ خاوەنی چەكی
كڵاشینكۆڤ، لەگۆڕەپانی هاویشتنی مەركەزی
تایبەت بەچەكی سوك و سەر بەئیدارەی تۆپهاوێژ
لەسوپای سوور كاری كردووە، نموونەیەكی
ئەزموونی چەكێكی نمیچە ئالی داڕشت، كە ئەویش
وەكو چەكی نیزامی لەسوپای سوور پشتی پێ
نەبەسترا، بەڵام بووە بنەمایەك بۆ چەكی
كڵاشینكۆڤی ئالی، لەهەمان ساڵدا میخائیل كاری
لەسەر دیزاینی چەكێكی میكانیكی كرد، كە
گولـلەی عەیار 7،61 (ملم)ـی بۆ بەكار دەهات.
هەروەها لەساڵی (1947)ـدا دیزاینی ئەو چەكەی
كە كڵاشینكۆڤ دروستی كرد، لەپێشبڕكێیەكی چەكی
سوكدا سەركەوتنی بەدەستهێناوە، لەوكاتەوە ئەو
چەكە بەناوی داهێنەرەكەوە ناونرا و بە
(كڵاشینكۆڤ) ناوبانگی دەركرد.
دوای ئەوەش میخائیل لەسوپا خانەنشین دەكرێت و
دەچێتە شاری ئیجیفسك كە دەكەوێتە باكوری
رۆژئاوای رووسیا و لەكاری دیزاین لەكارگەی
"ئیجماش" بەردەوام دەبێت، لەماوەی نێوان
ساڵانی پەنجاكان و شەستەكانی سەدەی رابردوو
میخائیل كڵاشینكۆڤ هەوڵی دا، دیزاینێكی نوێ و
یەكگرتوو بۆ چەكە سوكەكان دابنێت و یەكەكانی
سوپای سۆڤێتی پێ پڕچەك بكات، كە ئەوانیش بریتی
بوون لەجۆرەكانی: (چەكی كڵاشینكۆڤی
سەردەمیانە، رەشاش كڵاشینكۆڤی سوك (ئاڕ بی
كام، رەشاش (كڵاشینكۆڤ)ـی قورس (بی كام، رەشاش
كڵاشینكۆڤی قورس بۆ دەبابە (بی كا تی)، كە لە
تەنیشت لوولەی دەبابەوە دادەنرێت، چەكی
كڵاشینكۆڤ، كە فیشەكی جۆری عەیار 5،74 ملم
(ئەی كەی- 74)ـی بۆ بەكار دەهێنرێت.، بەو
شێوەیە و بەهۆی ئەو داهێنانە زۆر و زەوەندانەی
كە لەبواری چەكدا بەدیهێنا، میخائیل
(كڵاشینكۆڤ) بەتایبەت چەكی (كڵاشینكۆڤ)،
(AK-47) چەندین خەڵاتی بەدەستهێنا
لەنێوانیاندا خەڵاتی یەكەمی (ستالین)ـی
پێبەخشرا.
چەكی كڵاشینكۆڤ دوای ساڵانێكی زۆر لەئێستادا
زیاتر لە (100) ملیۆن پارچەی لێ بەرهەم هاتووە
و نزیكەی (50) وڵات پشتی پێ دەبەستێت،
بەتایبەتی وڵاتانی ئاسیا، چونكە ناتوانن
لەبواری بەرهەمهێنانی چەك بەبەراورد بە
رۆژئاوا چەك بەرهەمبهێنن، بێگومان
لەپڕچەككردنی سوپاكانیان لەو سەردەمە، تا
ئێستاش چەند جۆرێكیشی لێ دەرچووە، وەك ( ئەی
كەی 47، ئێم ئەی كەی 101، ئەی ئی كەی 971).
هەروەها لەمێژووی عیراقیشدا لەكاتی بەرپاكردنی
چەندین جەنگدا بەشێوەیەكی سەرەكی پشت بەو چەكە
بەستراوە، ئەوەش جگە لەوەی لەزۆربەی وڵاتانی
رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و ئەفریقیا و ئەمریكای
لاتینی بەهەمان شێوە و لەسەردەمی خەباتی شۆڕشە
جیاكانی گەلانیشدا چەكی كڵاشینكۆڤ بەكاردێنن.
كوردیش بەهەمان شێوە ئەو كڵاشینكۆڤەی كە ناوی
راستەقینەیەتی لەهەرێمی كوردستان، چەند جۆرێك
ناویان لێناوە وەك (مزەلی یەك لاق و مزەلی
دوولاق، ئەو كڵاشینكۆفانەش كە لاقی نەبێـت پێی
دەگوترێت (قۆنداغدار، واتە لاقی ئەسڵی خۆی لە
دۆری دار دروست كراوە".
|
