سڤیل: هاوار بازیـان

برای كچە قوتابیەك: بەدواداچوونمان بۆ ئەو داوایە كردووەو رێگا نادەین دەست بۆ شەرەف و ناموسمان بەرن

مامۆستایەكی شیعە لەقوتابخانەیەكی دواناوەندی لە رۆژهەڵاتی كوردستان داوا لەقوتابیانی كچی كورد دەكات، هاوسەرگیریی كاتی (سیغەی ئیسلامی) ئەنجامبدەن، ئەمەش بووەتە مایەی نیگەرانی و ناڕەزایەتیی خێزانەكانیان، جێگری پێشووی بەرپرسی یەكێتی زانایانی ئاینیی كوردستانی ئێران پێیوایە مەبەستی سیاسی لەپشت ئەو كارەیە و ئاماژە بەوە دەكات كە داوای لەوشێوەیە لە سیستەمی پەروەردەدا "هیچ جیاوازییەكی لەگەڵ لەشفرۆشیدا نییە".
ئەندامانی خێزانی 2 كچی قوتابی لە دواناوەندیی (دەبیرستان)ی (فاتمیە) لەشاری پیرانشاری رۆژهەڵاتی كوردستان بە (سڤیل)یان راگەیاند، مامۆستای پەروەردەی ئاینی لە قوتابخانەكە ئافرەتێكە بەناوی (خ، ر) كە خۆی شیعەیە بە قوتابیانی كچی گوتووە "فەساد لەكۆمەڵگەدا پەرەی سەندووە و پێویستە كچان بۆ خۆ پاراستنیان لە تووشبوون بە هەر رووداو و كێشەی كۆمەڵایەتی پەنا بۆ هاوسەرگیریی كاتی ببەن باشترین رێگەیە تا كوڕانیش لە كێشەی جۆراوجۆر بپارێزن". ئەو مامۆستا ئافرەتە بە راشكاوی داوای لەو كچە قوتابییە كوردانە كردووە "پێویستە ئامادەكاری بكەن بۆ ئەوەی لەسەر دەستی ئاینی شیعە هاوسەرگیری كاتی قبوڵ بكەن و هاوكار بن لەوەی فەسادی كۆمەڵایەتی لەناو كوڕان و كچاندا بڵاو نەبێتەوە".
برای یەكێك لەو كچانە لەپیرانشارەوە گوتی، "حەوتووی رابردوو هەر دەستبەجێ پاش ئەوەی خوشكەكەم باسی ئەو داوایەی مامۆستاكەی بۆ كردین، پاش بەدواداچوون بۆم دەركەوت كچانی تریش لە قوتابخانەكە ئەو داوایەیان لێ كراوە، بۆیە سەردانی هەندێك بەرپرسی پەروەردەییم لە شارەكە كرد، داوام كردووە چاوم بە بەڕێوەبەری پەروەردەی پیرانشار بكەوێ، بەڵام تا ئێستە وەڵامی روونیان نییە"، هەروەها لە بەشێكی قسەكانیدا جەختیكردەوە كە "واز لەو پرسە ناهێنم و ئامادەم هەموو شت بكەم تا رێگە نەدەم دەست بۆ شەرەف و ناموسمان ببەن". وەك دەزانرێ بۆ ئەو ئافرەتانە دەكرێ كە بێوەژنن نەك كچ، بۆیە ئەوە بووە جێی پرسیاری سڤیل، بەڵام ئەو برایەی كچەكە تەئكیدی لەوە دەكردەوە كە ئەوان گوتویانە هاوسەرگیری كاتی بكەن.
مامۆستایەكی كورد لە قوتابخانەیەكی كوڕان لە شاری مهاباد كە ویستی ناوی ئاشكرا نەكرێ و زیاتر لە 15 ساڵە لە كەرتی پەروەردەی ئەو وڵاتەدایە گوتی، "بەرپرسانی پەروەدەیی بەشێوەیەكی زۆر رێكوپێك هەوڵی گۆڕینی مامۆستایانی پەروەردەی ئاینی دەدەن، بەشێوەك كە دەتوانم بڵێم نزیكەی هەموو مامۆستایانی ئاینی لە قوتابخانەكان شیعەن و كورد یان سوننە نین"، هەروەها لەبارەی دیاردەی داوای هاوسەرگیریی كاتی لە كچانی كوردەوە گوتی، "خۆم لە قوتابخانەی كوڕانم، بەڵام شتێكی سەیر نییە، ئەوان باسی هەموو شتێكی شیعە دەكەن و ئەو بابەتەش بەشێكی ئاشكرایە لە مەزهەبی شیعە".
لەو بارەوە مامۆستا ئیسماعیل سوهرابی، كەسایەتی ناسراوی ئاینی لە رۆژهەڵاتی كوردستان و جێگری پێشووی بەرپرسی یەكێتیی زانایانی ئاینیی كوردستانی ئێران بە(سڤیل)ی گوت، "ئەو پڕۆژانە زیاتر روویان لە ئاینی تەشەیوعە، هەرچەندە لای شیعەش وەك جاران بەها و بایەخی پێ نادرێ. لەگەڵ هاتنی سیستەمی كۆماری ئیسلامی لە ئێران، لە جیاتی ئەوەی رێگە لە بێ ئەخلاقی بگیرێ، زیاتر پەرەی پێدراوە، ئێستەش نیازی حكومەت لە هێنانەگۆڕێی سیغە تەنیا هەوڵێكە بۆ ئەوەی خۆی شتێك دروست بكا و بەدڵی خۆی سوودی سیاسی لێ وەبگرێ، ئەگینا ئێستەكە رۆشنبیران و قوتابیانی زانكۆ دیاردەی لەوشێوەیە قبوڵ ناكەن و رەتی دەكەنەوە".
هەروەها روونی كردەوە، "حكومەتی ئێران پێیوایە لە رێگەی كاری لەو شێوەوە دەتوانێ بەرەنگاریی ئەو هێرشە كولتوورییەی رۆژئاوا بكا، جگە لەوەی ئێستە بەو شێوەیە ئێران هەوڵ دەدا قوتابیان لەناو قوتابخانە بەو شتانەوە خەریك بكا، بەڵام لە راستیدا كێشەی هاوسەرگیری ئێستە بووەتە گرفتی سەرەكیی گەنجان و لاوانی كورد لە رۆژهەڵات و بەئەنقەست هەوڵی ئەوە دەدرێ خەڵك خەریكی ئەو جۆرە مەسەلانە بن، تەنیا بۆ ئەوەی خەڵك لە سیاسەت دوور بێ، ئێستەش بەنیازە بڵێ كە ئێمەش رێگەچارەیەكمان بۆ كێشەكانی جنسی هەیە، ئەگینا لە (بناغەی) ئیسلامدا ئێمە شتێكمان بەناوی سیغەی موەقەت نییە، ئەگەر شتێكی هەبووبێ هەر لە سەرەتاوە بەچەند قۆناغێك تەواو حەرام و قەدەغە كراوە، هەروەك چۆن هەندێك جۆرە نیكاح هەن، كە نێوەنێوە پاش ئەوەی لەگەڵ كولتووری كوردیدا نەگونجان، لادران و ئێستە نەماون، ئەوەی ماوە تەنیا هاوسەرگیریی هەمیشەییە".
لەبارەی چۆنیەتی بەرەنگاربوونەوەی دیاردەكە، ئەو كەسایەتییە ئاینییە پێی وابوو، "كێشەكانی ناو ئێران زۆرن و ئەگەریش یەكیان چارەسەر بكەی، تووشی یەكێكی تر دەبیەوە، بەڵام بۆ ئەو بابەتە دەكرێ لە رێگەی پێدانی رۆشنبیریی ئاینییەوە، بەتایبەت لە رێگەی مامۆستایانی ئاینییەوە خەڵك روون بكرێتەوە، كە ئەو داوایەی سیستەمی پەروەردە لە كچانی قوتابخانە زیاتر مەبەستی سیاسی لە پشتە، بەڵام ئەوە رێگەچارەی ئاینی نییە كە كۆنترۆڵی بارودۆخی گەنجان بكەی، چونكە ناكرێ كچێك لە كوڕێك مارە بكەی و پاش مانگێكی دیكە لەوی وەربگری و بەیەكی دیكەی بدەیەوە، ئەوە هەمان لەشفرۆشییەو هیچ جیاوازییەكی نییە، پێموایە ئەو ئەركە زیاتر دەكەوێتە سەر مامۆستایانی ئاینی تا لەوبارەیەوە بە بوێری بێنە مەیدانەكە".