سڤیل: هاوكار محێدین

هەر لەكۆنەوە تائێستا، لەناوچەكانی بادینان وا هاتووە كە هەر پیاوێك یاپراخ بخوات، واتا لەژنەكەی خۆی دەترسێت، توێژەرێكی كۆمەڵایەتی دەڤەرەكەش ئاماژە بەوە دەكات، كە ئەگەرچی دەمێكە ئەو قسەیە دەگوترێتەوە، بەڵام هیچ راستیەكی تێدا نییە و تەنها خەڵكی لەناو خۆیان، لەبەرامبەر یەكتری بەكاری دەهێنن.
حاجی (تەوفیق حەسەن)ی تەمەن 65 ساڵ، گومانی لەوەدا نییە كە مەسەلەكە راستە و هەر پیاوێك حەزی لەیاپراخ بێت واتە لەژنەكەی خۆی دەترسێت، دەڵێت "زۆربەی پیاوان بەر لەوەی ژن بێنن، یاپراخی ناخۆن، بەڵام دوای ژنهێنان راستەوخۆ حەزیان دەچێتە یاپراخ، باشە ئەی ئەگەر ئەوە ترسان نەبێت، ئەی چییە؟".
تەیمور عەبدالی، تەمەن 25 ساڵ، ئەویش هێما بۆ ئەوە دەكات كە ئەو قسەیە هەر لەكۆنەوە هەبووە و رەنگدانەوەی كۆمەڵایەتیشی بووە بەسەر پیاواندا، دەڵێت "رەنگە سەرەتا زیاتر بۆ خۆشی گوترابێت، بەڵام ئێستا زۆر پیاو لەترسی ئەوەی نەڵێن لەژنەكەی خۆی دەترسێت یاپراخ ناخوات"، ئەو دەشڵێت "من ئێستا ژنیشم نەهێناوە، بەڵام زۆرم حەز لەیاپراخە، كەوابوو منیش لەژنی خۆم دەترسم، لەكاتێكدا كە هێشتا ژنیشم نەهێناوە؟!".
مامۆستا (هۆژین مزیر) تەمەنی 28 ساڵە و حاڵەتەكە بەئاسایی وەسفدەكا، ئەو دەڵێت "ئاساییە گەر پیاو لەدوای ژنهێنان حەزی بچێتە یاپراخ خواردن، چونكە گەنج كاتێك كە ژن دەهێنێت حەزدەكا هەموو شتێك بكات لەپێناو خۆشحاڵبوونی ژنەكەی"، بۆیە وەكو ئەو گوتی "لەبەرئەوەی ژنان بەشێوەیەكی گشتی حەزیان لەدۆڵمەیە، بۆیە خۆ ناكرێت كەسێك ژنەكەی خۆی خۆشبووێت و لەبەر دڵی ئەویش دۆڵمەكە نەخوات".
زۆزان عەلی، كچێكی تەمەن 27 ساڵە و شووی نەكردووە، ئەو هێما بۆ ئەوە دەكات كە ئەوەی دەگوترێت، ئەو پیاوەی حەزی لەیاپراخە، ئەوە لەژنەكەی خۆی دەترسێت، قسەیەكە و تەنها بۆ پێكەنینە، ئەگینا هیچ راستییەكی تێدا نییە، بەبۆچوونی ئەویش، ئەو پیاوانەی كە دوای ژنهێنان حەزیان دەچێتە دۆڵمە خواردن، مەسەلەكە تەنها رێزگرتنە، دەڵێت "كچ و كوڕ، دوای ئەوەی كە دەچنە ژیانی هاوسەری، لەپێناو مانەوەی خۆشەویستی و رێزی نێوانیان، دەبێت قوربانی بەزۆر شت بدەن، چونكە لەوانەیە كچانیش بەر لەژیانی هاوسەری حەز بەزۆرشت نەكەن، بەڵام دواتر لەپێناو خۆشبەختی مێردەكانیان، هەندێ شت قبووڵ بكەن كە لەژیانی كچێتی حەزیان پێی نەكردووە".
سەركەوت نەجم، كە ماوەی 10 ساڵ لەوڵاتی هۆڵەندا ژیاوە و ئێستا گەڕاوەتەوە كوردستان، ئەویش لای وایە كە ئەو قسەیە كاتی خۆی گوتراوە و ئێستا بووە بەبەشێك لەشۆخیكردنی نێوان تاكەكانی كۆمەڵگا، بەبێ ئەوەی هیچ راستییەكی بۆ هەبێت. ئەو دەڵێت "ئەو كوردانەی كە لەهەندەران دەژین، ئەوروپیەكانیشیان فێری دۆڵمە خواردن كردووە، هۆڵەندییەكانی هاوڕێم دەیانگوت، دۆڵمە خۆشترین خواردنە و دەڵێی ڤیستیڤاڵی ڤیتامینەكانە"، سەركەوت بەپێكەنینەوە گوتیشی "هاوڕێیە هۆڵەندییەكانم زۆریان حەز لەدۆڵمە بوو، كەسیش لەژنی خۆی نەدەترسا".
دكتۆر (بڵند نازم) پسپۆڕ لەبواری دەروونناسی، ئاماژە بەوە دەدات كە ئەو قسەیە تەنها لەناو خەڵك دەگوترێتەوە و زیاتر وەكو نوكتە بەكار دەهێنرێت، دەڵێت "راستە كە پیاو بەر لەژنهێنان هەندێ خواردن ناخوات و دواتر دەیانخوات، بەڵام ئەی مەسەلەی خۆشەویستی؟ دواتریش لەوانەیە ژنان ئەو دۆڵمەیەی كە بۆ مێردەكانیان دەیكەن، خۆشتربێت لەوەی كە بەكچێنی بۆ باوك و براكەی دروستی كردووە!؟".
هەرمان یوسف، پسپۆڕ لەبواری كۆمەڵایەتی، ئەویش لای وایە كە مەسەلەكە دۆڵمە خواردنەكە نەبێت كە خەڵك باسی لێوە دەكات، بەڵكو قسەكە لەوەوە هاتبێت كە پیاوان ماندووبوونێكی زۆر دەبینین، تاوەكو ئەو هەموو شتەی كە لەیاپراخ بەكاردێت، دەیكڕن و بۆ ژنەكانیان دەیهێننەوە ماڵەوە، دەشڵێت "مەرج نییە ئەوەی حەزی لەدۆڵمە بێت، لەژنەكەی خۆی بترسێت".