سڤیل: ڕێبوار سیوەیلی

زۆرجار نوسیومە سەرمایەدارانی وڵاتی ئێمە بەڕۆحێكی گورگانەوە لەم كۆمەڵگایە دەخۆن، بەڵام نەمزانیوە ئەوەندەش دڕندەن. زۆرجاریش وامزانیوە ئێمە تەنیا كەسانی سیاسی و ئیداریی ناپڕۆفێشناڵمان هەیە، كە ناتوانن پێكەوە لەسەر مێزێك دابنیشن و بایی ئەوەی شایانی خەباتی میللەتی كوردە، چارەسەر بۆ كێشەكانیان بدۆزنەوە. بەڵام ئێستا دڵنیام لەسیاسییەكانمان كەمتەرخەمتر، ئەو سەرمایەدارە مشەخۆرانەن كە هەموو ئیمتیاز و هەل و دەستكەوتێكیان بۆخۆیان بردووەو كەچی زۆر بەدەگمەن بەشداریی لەژیانی مرۆیی و كۆمەڵایەتی ئەم میللەتەدا دەكەن.
ئێمە لەوڵاتێكداین كە هەر تەنیا بەكەسانی سیاسیی نابەرپرس و ناپڕۆفێشناڵ دەورە نەدراوە، بەڵكو بەو مشەخۆرانەش دەورە دراوە، كە لەسایەی سیستەمی بازاڕی ئازاددا، بەبێ رەچاوكردنی ئەرك و دەروەستییان لەئاست مرۆڤ و ژیانی گشتیی ئەم كۆمەڵگایە، خۆیان كردۆتە سەرمایەدار، ئەمەش لەگەڵ ئەو جیاوازییەدا، كە سەرمایەداری راستەقینە ئەخلاق و ئەتەكیەت و بەشداریی خۆی هەیەو ئەم پارەدارانەی ئێمە نە ئەخلاق و نە رەفتاریان لەسەرمایەدار ناچێت و تەنیا بەتەقلیدكردنەوە لەكۆمەڵێ پارەداری تری هاوشێوەی خۆیان شارەزا لەفڕوفێڵی پارەكێشانەوە لەحكومەت و خەڵك، لەوڵاتانی وەك توركیا و ئیمارات، كە هیچ كۆنترۆڵێكی ستاندارد و ئیتیكیی لەسەر كردار و پڕۆژەكانیان نیە، خۆڵیان كردۆتە چاوی هەمووانەوە.
ئەم جەنتڵمەنە خاوەن كۆمپانیا و مۆڵ و هوتێلانەی ئێمە، لەكاتێكدا هەموو خزمەتگوزاری و ئاسایشێكیان بۆ دابین كراوەو دایكان و باوكانی نەوەی ئێستا حەرەسیاتی هوتێل و كۆمپانیا و شەریكە و شار و گوندە پێشەكی قازانجلێكراوەكانیان دەگرن و بۆیان خاوێندەكەنەوە، هەر ئەم كۆمپانیا مەزنانەی ئاسمانی ئێمەیان بەبینای ناشیرین و بلۆكهەڵپەساردن بەئاسمانا، كە هەستی جوانیناسانەی ئێمەیان پێ شێواندوون، كە ڕێز لەسەوزایی و درەخت و ئاسۆی بینین ناگرن، كە زۆرترین گازی هەواپیسكەری (سی ئۆ توو) بە ماشێنە زەبەلاحەكانیان بڵاو دەكەنەوە، كە كوردستانیان لێكردووینە وڵاتێك لە لەندەن گرانتر و مرۆڤی كورد لەبەردەم هوتێلەكانیاندا هەست بەنامۆیی بكات، ئائەم تێرنەخۆرانە، ئامادەیی و بەشدارییان لەهیچ چارەسەرێكی ئەو كێشانەدا نیە كە وڵاتەكەمان ڕووبەڕوویان دەبێتەوە. ئەوانە نە ڕۆژگارێك ئامێری نوێیان بۆ شارەوانییەكان كڕی، نە بۆ نەخۆشخانەكان و نە لەئاوەدانكردنەوەی گوندە سوتاوەكاندا بەشدار بوون و نە بەبۆنەی دەستپێكردنەوەی قوتابخانەكانەوە، دوو قوتابخانەیان نۆژەنكردەوەو نە خەرجیی 100 قوتابی بێدایك و بابیان دا و نە سەد كارتی تەلەفۆنیان كردە دیاریی گەنجەكان و نە لەگەڵ دووكانێكی جلفرۆشتن، پێڵاوفرۆشتن و كۆمپیۆتەرفرۆشتندا رێككەوتن، تاكو بایی مەبلەغێك، كە ئەوان لەقومار و خواردنەوەكانیاندا سەرفی دەكەن، داشكاندن بۆ ئەو قوتابی گەنجانە بكەن، كە لەهەموو چركە و خولەكێكدا بە قسەكردن لەمۆبایلەكانیانەوە، پارە هەڵدەڕێژنە گیرفانی ئەو مشەخۆرانەوە.
ئەوەتا ئێستاش، دوایئەوەی زانكۆكانی ئێمە رووبەڕووی رێژەیەكی زۆری قوتابیان بوونەتەوە، كە ناتوانن بەخێرایی شوێنیان بۆ دابین بكەن، هیچ كامێك لەم بەناو سەرمایەدارانە، كە خاوەنی هیچ شتێك نین، جگە لەپارە و هیچ خودایەك ناپەرستن جگە لەقازانج، ئامادەییان تێدا نییە هیچ بەشداریەك لەئاسانكاری و چارەسەری ئەم كێشەیەدا بكەن. من ئەم بەیانیە كاتێ گوێم لەقوتابییە تازە هاتووەكانی زانكۆ گرت، كە چۆن لەبەر بێشوێنی، هەر شەوەی لەجێگایەك و لەكونج و پەنایەكدا شەویان ڕۆژ دەكەنەوەو هیچ جۆرە خواردن و خواردنەوەو ژیانێكی تەندروستییان نییەو كاتێكیش بەهۆی گرێبەستی پێشوەختەوە، قوتابیان دەنێردرێنە بەردەم هوتێلی ئەم مشەخۆرانە، بەقوتابییەكان دەڵێن: "ببوورن، ئێمە هێشتا لەگەڵ زانكۆكەتان لەسەر پارەو كرێی هوتێل رێكنەكەوتووین".
ئەمە ئەخلاقی پارەدارە، نەك ئەخلاقی داڵدەدەر. دەنا چیی دەبوو گەر جێگەی ئەو قوتابیانەیان كردباوەو لەدواییشدا لەسەر بڕی پارە ڕێكەوتبان، یان هەر چاوپۆشییان لێكردبان، یان بۆیان كەمكردبانەوە؟ مزگەوت و مەلا و كەسایەتییە دیارەكانی ئەم وڵاتەش لەم گلەییە بەدەر نین. ئەوانیش كەمتەرخەمن. دەنا ماوەی دوو هەفتەیە ئەم كێشەیە هەیەو چەندین قوتابیی ناوچە جیاجیاكان بێ شوێن و جێگان و كەچی دەرگای تەعزیەخانە و مزگەوتێكیان بەڕوودا نەكرایەوە، تا خۆیانی لێگەرم بكەنەوەو پشوویەك بدەن. ئاخۆ باری خەڵكی بێگانەی كەمدەرامەت و ئیشكەرە بیانییەكان لەچیدا بێت؟ بێباكی كۆمەڵگای ئێمە، ئەوانیشی گرتۆتەوەو دڵڕەقی بۆتە كولتووری باوی ئەم كۆمەڵگایە. لەئەوروپا كەنیسە شوێنی داڵدە و حەوانەوەی لێقەوماوانە و سەدان پەنابەری بێشوناس و بێشوێن، روو دەكەنە ئەو دامەزراوەیە بۆ ئەوەی بحەوێنەوەو پشووی تێدا بدەن و لەهەر جۆرە دەستدرێژییەك پارێزراو بن، بەڵام بەداخەوە لەبەشێك لەمزگەوتەكانی ئێمەوە خەڵك هاندەدرێت بۆ كاری ناشایستە و كێشەنانەوە.
لەبەر ئەوە پێویستە لەمەودا ئاراستەی ڕەخنەمان، بەتایبەتی ئاراستەی ڕەخنەی قوتابیان و گەنجان، بگوزاینەوە بۆ سەر ئەوانەی هەموو دەسەڵاتێكی كولتووری و مادیی و كۆمەڵایەتییان دەوێت و كەچی خۆیان هیچ بەخشین و بەشدارییەكیان لەژیانی كولتووری و كۆمەڵایەتی و خۆشكردنی گوزەرانی چین و توێژەكانی مرۆڤی ئەم وڵاتەدا نیە. لەپێش هەمووشیانەوە، پێویستە ئاراستەی رەخنەكانمان بكەینە كۆمپانیا زەبەلاحە شێوە ئیمپریالیستیەكانی وەك كۆڕەك و ئاسیاسێڵ و كۆمپانیاكانی خانوو دروستكردن و شار بەئاسمانابردن و هوتێل و پاشانیش ئەو كەسایەتی و پارەدارانەی كە پێیانوایە ئەوان ئەركیان لەسەر شان نیە. تەنانەت خاوەن چێشتخانە و كۆگاگەورەكانیش نابێت وەك بەرزەكی بانان بۆی دەربچن و پێویستە ئەوانیش نیەتپاكیی خۆیان بۆ ئەم كۆمەڵگایەو نەوەی نوێ ئاشكرا بكەن و هەر تەنیا گورگسیفەتانە، كەلاكی قوربانییەكان نەبەنە ناو كونە بەرتەسكەی ژیانی خۆیانەوە.
خاوەن مۆڵ و سوپەرماركێت و بازاڕەكانیش لەم ڕەخنەیە بەدەرنین و ئەوانیش وەكو پێویست دەستی یارمەتییان بۆ نەوەی نوێ و قوتابیان و گەنجان درێژ نەكردووەو كەمتەرخەمن. لەوەها كاتێكدایە پێویستە بەخۆیاندا بچنەوەو كەمێك بیر لەژیانی هاوبەشیان لەگەڵ خەڵكی وڵاتی ئێمەدا بكەنەوە، كەمێك دەست لەخۆپەرستی و ئەخلاقی گورگانەی خۆیان هەڵبگرن.
خوایە بیانبەیتەوە بۆ خۆت ئەم پیاوانەی جگە لەئیمتیازات بۆ خۆیان، بیر لەهیچیتر ناكەنەوە.
خوایە لەناویان بەریت ئەو خاوەن كۆمپانیایانەی كارتێك تەلەفۆن و جووتێ گۆرەوی ناكەنە دیاری بۆ قوتابیان بەبۆنەی هاتنیان بۆ زانكۆ.
خوایە ئەو خاوەن هوتێل و خاوەن بازاڕ و مۆڵ و سوپەرماركێتانە بەریتەوە بۆ ئەو شوێنەی، كە هیچ كەس چاوەڕوانیان لێناكات..
خوایە لەبەردەم حەجەرو ئەسوەدا، دڵیان بوەستێ.
بڕووخێ سەرمایەپەرستیی گورگانە.
بڕووخێ تێكەڵكردنی دین و پارە.
بڕووخێ دڵڕەقی و بڕووخێ بێدەنگی..