جەبار جەمال غەریب

ئەرێ كورد كۆمەڵگایەكی نەخۆشە؟ ئەرێ گەشەكردنی ئەو كۆمەڵگایە دروستە؟ نیشانەكانی نەخۆشی كۆمەڵگا چین؟ چارەسەر لەدەست كێ دایە؟ ئەو پسپۆڕانەی نەخۆشییەكان دیاری دەكەن و چارەسەری دەكەن كێن؟ ئەو دەزگا سۆنەر و تیشكانە كامانەن شوێن و شێوەی نەخۆشیەكە دیاری دەكەن؟
ئەو نەخۆشیانەی تووشی جەستە دەبن نیشانەگەلی جیاوازیان هەیە، خراپبوونی سییەكان تووشی تەنگەنەفەسیمان دەكات، بەردی گورچیلە و ئیلتیهابی میزڵدان، میز خوێناوی دەكەن و ئازار بەرپا دەكەن، هەر ئەندامەو ئازار و كاریگەری خۆی هەیە.
كۆمەڵگاش بەهەمان شێوە، لەگەڵ هەندێ جیاوازی، كە بە هەزاران ئۆتۆمبێل و مۆلیدە دووكەڵ دەكەنە قورگی شارەوە، سیەكانی تێكدەچن و فریای خاوێنكردنەوەی ئەو هەموو پیسییەیان نامێنێ و شار هەناسەی دەگیرێ و لە جیاتی خۆشی و شادی ژەهر دەكاتە دڵی دانیشتوانەكەیەوە و تەواوی جەستەی كۆمەڵگا بە بەڵغەم و زبڵ سواغ دەدات.
كە ویژدانی شار وەك میزڵدانی مرۆڤ هەودەكات و بەرد و میكرۆب برینداری دەكات، ئیدی میزی خوێناوی شار كوچە و كۆڵانەكان دادەپۆشێ و شوێنێك بۆ بەزەیی و خۆشەویستی نامێنێ.
یەكێك لەنیشانەكانی نەخۆشی كۆمەڵگا وەك جەستە، گەورەبوونی ئەندامێك و بچووكبوونەوەی بەشێكی دیكەی لەشە، كاتێك چاوی راست گەورە دەبێت و چاوی چەپ بچووك دەبێتەوە، ئیدی هیچ شتێك قەبارەی خۆی نامێنێ و باڵانسی دیتن بێ مانا دەبێت، كۆمەڵگا چۆن تووشی نەخۆشی دیتن یان نەخۆشی قەبارە دەبێت؟ سمتێكی كۆمەڵگا گەورە دەبێت و سمتێكی بچووك. دبلۆماسی كۆمەڵگا گەشەدەكات و هەموو دونیا دەبێتە دۆست و لەناوەوەش توندوتیژی بوارێك بۆ خۆشەویستی ناهێڵێتەوە. بانكەكان گەورەدەبن و عیلمی ژمارە و حسابداری گەشەدەكات و مەعریفە و زانست بچووك بچووك دەبێتەوە.
نەخۆش قەبارە هەم نەخۆشیەكی درێژخایەن و هەم سارییە، چەند سوپەرماركێت و كۆشكەكان گەورەبن، چەند تەویلەی ئەسپ بەرەسەن ئەوروپاییەكان گەورەبن، ئەوەندە خانووی فەرمانبەری بچووك و خەڵكی بەشەرەف بچووك دەبێتەوە، (ئەگەر چی نازانم لەو وڵاتەی ئێمەدا شەرەف بەمانای چی دێت).
نەخۆشی كۆمەڵگا وەك نەخۆشی جەستە نییە، بە دوو سێ هەزار كتێب تەواوبێت، وەك نەخۆشی جەستە نیە دەرمانەكانی حازر و ئامادە لەسەر رەفە دانرابێت، نا گەندەكاریەكانی كۆمەڵگا نهێنی و ئاشكرا و گران و سادە و هەمەجۆرن و دەشێ كەسیش نەیانبینێ، بەڵام ئەوەی كارەكەی ئاسان كردووە هەموو نەخۆشیەكانی كۆمەڵگا نیشانەیەكی هاوبەشیان هەیە، ئەویش بۆ گەنێكی تایبەت و قورسە، كە پێویست بە لوتێكی شاز ناكات، تا بیناسینەوە، هەمیشە و لە هەموو شوێنێك وەك یەك بڵاودەبێتەوە.
بە بەردەمی هەر نەخۆشخانەیەكدا تێپەڕی، دەزانی سیستەمی تەندروستی ئەو وڵاتە چ بۆ گەنێكی كردووە. هەویەی هەر رۆژنامەنووسێك سەیر بكەی، یان هەر گۆڤارێك هەڵدەیتەوە، دەزانی سیستەمی راگەیاندنی ئەو وڵاتە چ مێزێكی پڕ خوێن و كرم هەڵدەرێژێ. سەردانی هەر گوندێك بكەی هەر زوو دەزانی سیستەمی كشتوكاڵی ئەو هەرێمە چ ریخێك بە سەری خەڵك دادەكات. هەر كاڵایەك بكڕی لە دەرپێی منداڵەوە تا تاقمی ددان، لە قەڵەمێكی جافەوە تا چەرخی چینی، دەزانی سیستەمی بازرگانی ئەم هەرێمە چ شێرپەنجەیەك دەخاتە رووحی خەڵكەوە. بە بەردەم هەر سندوقێكی هەڵبژاردندا تێپەڕی، دەزانی چ پەرلەمانێكی كۆن و پڕ كەڵەگای حیزبت هەیە، نەخۆشیەكانی جەستە و كۆمەڵگا تەنها لەوەدا بەیەك ناچن، جەستە بەنەخۆشییەكانی دەمرێت و كۆمەڵگا پێی دەتەقێتەوە.