رێبوار سیوەیلی

ترسناك و چاوەڕوانكراو. چونكە هیچكامێك لەو خاڵانە نەهاتنەدی و ئەمەش ئەگەری داهاتووی سیاسەت لە هەرێمەكەدا بەشێوەیەكی جیاوازتر لەوەی تاكو ئێستا بینیومانە، دەخاتە مەترسییەوە. من قسە لەسەر گۆڕانكاری ڕواڵەتیانە ناكەم، قسە لەسەر وێنە ئیعلامییەكەی ئەمجۆرە كۆنگرانە ناكەم، قسە لەسەر ئەو تاكتیك و شتە ژێربەژێرانەش ناكەم، كە لە نێوان كەسایەتیە دیارەكاندا بە مەبەستی لاوازكردنی نەیارەكان و ڕكابەرەكانیان، ئەنجامیان دەدەن. قسەی ئێمە لەسەر نەوعیەتی سیاسی و ئەدای مۆدیرنیزەكردنی سیاسەتە لە هەرێمەكەدا، بۆ ئەوەی كەسایەتی سیاسیانەی ئێمە جێگەی ڕێزی جیهانیان بێت. حیزبە سیاسیە كوردستانیەكان ئەو دەمەی كۆنگرە دەبەستن، زیاتر لەوەی چاویان لە دروستكردنەوەی سیمای سیاسیانەی خۆیان بێت لە ناوەوە و بۆ كۆمەڵگای كوردی، پێویستە چاویان لەو ئامانجانە بێت، كە سیمای ئەوان لەبەردەم كۆمەڵگای مرۆڤایەتی و سیاسەتی جیهانیدا سەرلەنوێ دادەڕێژێتەوە. پێویستە لە كۆنگرەدا شەڕ هەر تەنیا لەسەر لادان و دانانی كۆمەڵێ ئەندام نەبێت، خەسارەت و كارەساتە حیزب تەنیا لەسەر ئەندام و تەكەتولاتی كۆن و نوێ و باڵباڵێنە باوەكانی ناوخۆی گرەو بكات. ئەوەی لە كۆنگرەدا گرنگە خستنەڕووی ئەو خەون و بەرنامە سیاسیانەیە كە عەقڵییەتی سیاسەتكردنی لۆكاڵی دەبەستێتەوە بە عەقڵیەتی جیهانی و مرۆڤایەتییەوە و خستنەڕوو و پلانی لۆكاڵ و میللەتانی پەراوێزی بۆ كێشە جیهانی و گەردوونیەكان، دەكاتە پێشنووسی هەر چارەسەرێك كە پێویستە لە ئاستی جیهانیدا بۆ ئەو كێشانە بكرێت. بێمانایە حیزبێكی وەكو یەكێتی نیشتیمانی كوردستان و هەر حیزبێكی دیكەی كوردستانی، كە بە ئەزموونی خەباتكردنێكی دوورودرێژ لە دژی ستەمكاری و دیكتاتۆرییەتدا تێپەڕیون و مێژوویان لە وڵات و ناو ئەزموونی نەتەوەیەكدا بووە، كە مەزنترین تراژیدیای بەسەر هاتووە، ئێستا لە كۆنگرەدا یەك پیت و وشەی نەبێت بۆ كۆمەڵگای جیهانی و هیچ وانەیەكی نەبێت بۆ ئەوەی میللەتانی هاوشێوەی كورد، سوودی لێوەربگرن، هیچ مۆدێلێك نەخاتە ڕوو بۆ بەرەنگاربوونەوەی ستەمكاری و دیكتاتۆریەت و نایەكسانی لە جیهاندا، تاكو میللەتانی تری ئازادیخوازی وەك كورد، بیكەنە سەرمەشقی خەباتی خۆیان. ئابڕووچوونە لە جیهانێكدا بژیت خاوەنی گەورەترین كارەساتە ژینگەییەكان، فیڵە بارزگانیەكان، پیسبوونە پیشەسازییەكان و سەدان كارەساتی تر بێت و كەچی كۆنگرە لە ئاستی حیزبێكی بەتەمەندا ببەستیت و هیچ قسەت لەسەر ئەو كارەسات و پێشێلكاریانە نەبێت. هۆكاری ئەمە چیە؟ هۆكاری ئەمە هیچ نیە جگە لە دووبارەخۆسەپاندنەوەی یەك ئەقڵیییەت و یەكجۆر سیاسەتی تاكڕەوانە، پیرانە، خۆویستانە و ستەمكارخوازانەی خۆرهەڵاتیانە، كە ڕێگە نادات پرۆسەی سیاسی لە زەمەنی خۆیدا ئاوێتەی واقیع ببێت و هەمیشە ئەم پرۆسە سیاسیە لەگەڵ تەمەن و ئەقڵییەتی ئەو سەركردانەدا دەگونجێنرێت، كە تەنیا لە ڕووی بایۆلۆجییەوە لەم واقیعەدا دەژین. ئەم كۆنگرەیەی یەكێتی نیشتیمانی لە یەك ڕووەوە جێگەی ستایشە، ئەویش پێشكەشكردنی مۆدێلێكی كۆنگرەی شكستخواردووە، كە تێیدا ئەقڵییەتی باو سەر لەنوێ بەهۆی كۆمەڵێ یاسای گەمەكردنی پێشوەختەوە، مانەوەی خۆی لە واقیعی سیاسیدا دەسەپێنێتەوە. ئەم كۆنگرەیە لەو ڕووە دەبێت ستایش بكرێت، كە نمونەیەكە بۆ تێگەیشتن لە مەترسییەكانی سیاسەتی لۆكاڵ و بێدەسەڵاتی لە ئاست بە جیهانیكردنی خۆیدا. هەروەها نمونەیەكە بۆ فەرامۆشكردن، نەك بۆ دووبارە كردنەوە. بە مانایەكی تر، هەر حیزبێكی سیاسی تر بیەوێت كۆنگرە بەم شێوازە ببەستێت، لە ئێستاوە ئەم نمونەی فەشەلە دووبارە دەكاتەوە و بەهەمان ڕێگادا دەڕوات، بەبێ ئەوەی چاوەڕوانی ئەوەمان لێی هەبێت، كە ڕێزێكی جیهانی بۆ ئەو شتە دروستبكات، كە بریتیە لە سیاسەتكردن لەسەر شێوازی كوردیانە.