ئەرسەلان كۆژان

ئەگەر سەیرێكی سەردەمە زووەكانی مرۆڤایەتی بكەین، بەتایبەتی سەردەمی فیرعەونەكان و حیجازی بەر لەئیسلام، دەبینین بازاڕی كۆیلان زۆر گەرم بووە، واتە كڕین و فرۆشتنی مرۆڤ نەك حاڵەت بگرە دیاردە بوو، ئینجا ئەو كەسەی كۆیلەكەی دەكڕی، دەسەڵاتی رەهای بەسەریەوە هەبوو، واتە كەسی فرۆشراو دەبووە بەندەی دوو هێز، هێزێك لەئاسمان كە خودایە، هەرچی هێزی دووەمیشە لەسەر زەمینە و ئەو كەسەیە كە نرخێكی لەهەمبەر كڕینی داوە.
هیچ لاتان سەیر نەبێت ئەگەر بڵێم كڕین و فرۆشتنی مرۆڤ لەم سەردەمە و لەكۆمەڵگای كوردی بەزەقی دەبینرێت، بەڵام جیاوازییەكەی لەوەدایە لەسەردەمی فیرعەونەكان ئەو مرۆڤانەی كە دەفرۆشران زیاتر لەڕەگەزی (پیاو) بوون، چونكە توانای جەستەییان زیاتربوو، كەچی لەم سەدەی بیست و یەكەمەدا هاوكێشەكە پێچەوانە بۆتەوە و كڕین و فرۆشتن كەوتۆتە سەر ڕەگەزی بەرانبەر كە ئافرەتە، هەڵبەتە بەشێوەیەكی ناڕاستەوخۆ.
بەبڕوای منیش، لەئێستادا بەپلەی یەكەم ئافرەت هۆكارە بۆ دیل و كۆیلەبوونی خۆی، چۆن؟ بۆ نموونە كوڕێك دەچێتە داوای كچێك، دوای هەموو شتێ، ئینجا دێنە سەر دیاریكردنی نرخ بۆ كچەكە، وەك ئەوەی نرخەكە لەهەموو شتەكان گرنگتر بێت، ئەگەر هاتوو لەسەر نرخەكەی رێك نەكەوتن، ئەوا شتەكانی دیكە یەكسان دەبنەوە بە (سفر) و ئیشەكە سەرناگرێ، كەوایە ئەمە لەسەودایەك زیاتر نییە، واتە كوڕە و بنەماڵەكەی كڕیار و كچە و بنەماڵەكەشی فرۆشیار، ئا لێرەدایە كە كوڕەكە خۆی بەخاوەنی كچەكە دەزانێ نەك بەهاوسەر و هاوبەشی ژیانی، دەپرسین بۆ دەبێ كچە رازی بێت، وەكو كاڵایەك بفرۆشرێت و سەودای پێ بكرێت؟ ئایا لەم سەوداپێكردنە جگە لەئافرەت كەسی دیكە بەڕێژەی ئەو زیانمەند دەبێ، یان كێ دەتوانێ رێگری لەم سەودایە بكات؟ بێگومان هیچ كەس هێندەی ئافرەتەكە زیانمەند نابێ، كەوابوو هەر ئافرەتەكەش دەتوانێ رێ لەم سەودایە بگرێ!
ئەمە یەكەمین تاوانە كە كچ بەرانبەر بەخۆی دەكات و وێستگەیەكە بۆ چوونە ناو ژیانێكی تاڵ و ناخۆش كە رەنگە ئاكامەكەی باش نەبێت، یان لە بەدبەختی بەولاوە هیچی دیكە نەبێت. كچی ئێستا كە مەرجی زۆری بۆ شووكردن هەیە، بەتایبەتی داواكردنی زێڕی زۆر، من پێموایە لەبەر دوو هۆكارە كە دەكرێ یەكەمیان بەهۆكاری دەوروبەر ناوزەد بكەین، چونكە كچە بۆ ئەوەی لەناو كەسوكار و هاوڕێكانی ناز بەخۆی بكات و لاف بەسەر ئەوانی دیكە لێبدات، داوای ئەم زێڕە زۆرە دەكات، هەرچی هۆكاری دووەمە، ئافرەت وا بیردەكاتەوە بۆ ئەوەی ئەو كوڕەی كە دێتە داوای پابەند بێت بەژیانی هاوسەرگیرییەوە و نەتوانێ بەئاسانی دەستبەرداری بێت، بۆیە داوای ئەم زێڕە زۆرە دەكات، بەڵام بێ ئاگایە لەوەی كە ئەمە هەنگاوێكە، خۆی ناویەتی بۆ ئەوەی كوڕ پابەند نەبێت بەژیانی هاوبەشەوە، یان باشترە بڵێم نەتوانێ پابەند بێت.
ئەگەر ئافرەت بەوە رازی بوو كە لەگەڵ كوڕێك بژی بێ هیچ مەرجێك، گومانی تێدا نییە كە یەك شت بوونی لەنێوانیان دەبێت، ئەویش خۆشەویستییە، كە تەواوی ماناكان لەم وشەیە كۆ دەبنەوە.
ئێستا زۆر لەكچانی ئێمە بۆ جلوبەرگ و مۆدەی نوێ لاسایی ئافرەتانی ڕۆژئاوا دەكەنەوە (دەستیان خۆشبێ)، بەهەمان شێوە هیوادارم وەكو ئەوان ئامادەبن لەگەڵ كوڕێ بژین، كە جگە لەمەرجی خۆشەویستی هیچ مەرجێكی دیكەی بۆ دانەنێن، (دڵنیاشم ئەم هەڵوێستە هەر لەكچانی ئێمە چاوەڕوان دەكرێت)؟!
كەواتە با بەهاوكاری هەموومان ڕێ لەبەكاڵابوونی مرۆڤ بگرین.!